Олтинчи туйғу      Бош саҳифа

КИЧИК ЁЛҒОН КАТТА ХАТОЛАРГА ЕТАКЛАЙДИ

«Ўғлим уйга кеч келадиган одат чиқарди. Сабабини суриштирсам, ҳар хил баҳоналар тўқийди. Унинг ёлғон гапираётганини сезганимда эса фарзандимга алдаш аллақачон одат бўлиб улгурган экан...»

КИЧИК ЁЛҒОН КАТТА ХАТОЛАРГА ЕТАКЛАЙДИ

Фарзандининг ёлғон гапиришидан ташвишга тушаётган онанинг бу надомати замирида аслида нима ётибди? Болада шаклланган бу салбий одатнинг сабаби нима?

Балоғат ёшига етган болаларда атроф-муҳитга, турли нарсаларга қизиқиш кучаяди. Гоҳ ўйинқароқлик, гоҳ вазиятдан чиқиш учун ёлғон сўзлайди. Ота-она бундай ҳолатда қандай йўл тутиши керак? Бу ёлғонларнинг олдини олиш мумкинми?

— Албатта, бундай ҳолда фарзандни эътиборсиз қолдириб бўлмайди, — дейди Чилонзор туманидаги 270-умумий ўрта таълим мактаби психологи Шаҳло ­УБАЙДУЛЛАЕВА. — Ўсмирнинг ёлғон сўзлашига яқинларидан меҳр кўрмаслиги, тазйиқнинг кучайиб кетиши сабаб бўлади.  Кучли тергаш ва  ўта ғамхўрлик ҳам унга салбий таъсир кўрсатиб, алдашни одат тусига айлантириши ҳеч гап эмас. Уларга тўғри йўл кўрсатишда ота-оналарга тавсия қиладиган бир неча усуллар мавжуд. Хусусан:

 Фарзандингиз ёлғон сўзлаётганини сездингизми, уни дарҳол койиманг, аксинча, нима учун бундай қилганини босиқлик билан суриштиринг.

 Унга дўст эканингизни, ҳар қандай ҳолатда ҳам вазиятни тўғри тушунишингизни айтинг. Шунда фарзандингизнинг сизга ишончи ва меҳри ошади.

 Ўта қаттиққўл бўлманг. Қўрқув остида яшаган бола кўп ёлғон ишлатади.

 Фарзандингизнинг ёлғонларини отаси ёки бува-бувисидан яширманг. Бу йўл унга вазиятдан чиқишда енгиллик бериб, хатони такрорлашига туртки бўлади.

Болага кичик ёшданоқ рост сўзлашнинг аҳамиятини тушунтириб бориш зарур. Ёлғоннинг қандай салбий оқибатларга олиб келишини ҳаётий мисоллар билан гапириб беришнинг ҳам самараси катта.

— Мен фарзандим ёлғон сўзлаётганини унинг кўзларидан биламан, —дейди уч фарзанднинг онаси Нилуфар УМАРХОНОВА. — Катта ўғлим ёлғон сўзлаётганда кўзлари жовдираб, қўлини кўп қимирлатиб, ўзига ишончсиздек гапиради. Мен дарров буни фаҳмлаб, унга бу йўл тўғри эмаслигини тушунтирдим. Натижаси ёмон бўлмади, эндиликда у мендан тортиниб айтолмаган сўзларини айтишни, маслаҳатлашишни ўрганди.

Кўп ҳолларда фарзандимизни ёлғон сўзлашга ўзимиз ўргатиб қўямиз. Камчиликларимизни бошқа оила аъзоларимиздан яширишга уриниш ёки алдаш ҳам унда бунинг кўникма сифатида шаклланишига олиб келади.  Вақти келиб, биз ишлатган ёлғон ўзимизга икки ҳисса бўлиб қайтади.

— Мен ёлғон сўзлаш яхши одат эмаслигини биламан, — дейди биз билан суҳбатда пойтахтимиздаги умумий ўрта таълим мактабнинг 8-синф ўқувчиси. — Кўп ҳолларда мажбурликдан ёлғон ишлатаман. Ўқитувчимдан, ота-онамдан дакки эшитмаслик учун чора деса ҳам бўлади. Улар кўпинча мени тушунишмайди ва койишади.

Фикрлардан кўриниб турибдики, ёлғон сўзлаш билан бола ўзини ҳимоя қилишга уринади. Аммо бора-бора улар йиғилиб, катта хатоларга йўл очиши мумкинлигини ҳам унутмаслик зарур. Ҳеч ким фарзанд учун ота-онадек тўғри маслаҳат бермайди. Шундай экан, болага кичиклигиданоқ дўстларча муносабат билдириб, алдов йўлини тутишига имкон қолдирмаслик зарур. 

Матлуба АҲМЕДОВА




Ўхшаш мақолалар

ОМОНАТ

ОМОНАТ

🕔10:30, 08.09.2017 ✔61

Пойтахтдаги ишларимни якунлаб, ишхонамга қайтиш учун таксига ўтирдим. Машинада нуроний онахон, ёш аёл ва икки бола ўтирарди. Йўлда кетаётиб, дўкондан харид қилган китобни сумкамдан олдим. Анчадан бери қидирган китобимни топганимдан ўзимда йўқ хурсанд эдим.

Батафсил
ФАРЗАНДИНГИЗГА ИШОНМАЯПСИЗМИ, НЕГА?

ФАРЗАНДИНГИЗГА ИШОНМАЯПСИЗМИ, НЕГА?

🕔10:30, 08.09.2017 ✔72

Инсон руҳиятимураккаб. Баъзан ота-онанинг ўз фарзандини тушуниши ҳам жуда қийин кечади. Айниқса, бола улғайгани сари ўзаро келишмовчиликлар юзага кела бошлаши ҳар икки томоннинг жабр чекишига сабаб бўлади.

Батафсил
ТАЪТИЛДАН  ЧАРЧАБ  ҚАЙТДИМ…

ТАЪТИЛДАН  ЧАРЧАБ  ҚАЙТДИМ…

🕔10:29, 08.09.2017 ✔52

Тоғ ёнбағирларида мириқиб дам олиш кимга ҳам ёқмайди, дейсиз. Руҳий ва жисмоний ҳордиқдан кейин эса яна ишга киришиб кетиш бироз мушкул кечиши аниқ. Психотерапевтлар бу ҳолатни «таътилдан кейинги синдром» деб атайди.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • ОМОНАТ

    ОМОНАТ

    Пойтахтдаги ишларимни якунлаб, ишхонамга қайтиш учун таксига ўтирдим. Машинада нуроний онахон, ёш аёл ва икки бола ўтирарди. Йўлда кетаётиб, дўкондан харид қилган китобни сумкамдан олдим. Анчадан бери қидирган китобимни топганимдан ўзимда йўқ хурсанд эдим.

    ✔ 61    🕔 10:30, 08.09.2017
  • ФАРЗАНДИНГИЗГА ИШОНМАЯПСИЗМИ, НЕГА?

    ФАРЗАНДИНГИЗГА ИШОНМАЯПСИЗМИ, НЕГА?

    Инсон руҳиятимураккаб. Баъзан ота-онанинг ўз фарзандини тушуниши ҳам жуда қийин кечади. Айниқса, бола улғайгани сари ўзаро келишмовчиликлар юзага кела бошлаши ҳар икки томоннинг жабр чекишига сабаб бўлади.

    ✔ 72    🕔 10:30, 08.09.2017
  • ТАЪТИЛДАН  ЧАРЧАБ  ҚАЙТДИМ…

    ТАЪТИЛДАН  ЧАРЧАБ  ҚАЙТДИМ…

    Тоғ ёнбағирларида мириқиб дам олиш кимга ҳам ёқмайди, дейсиз. Руҳий ва жисмоний ҳордиқдан кейин эса яна ишга киришиб кетиш бироз мушкул кечиши аниқ. Психотерапевтлар бу ҳолатни «таътилдан кейинги синдром» деб атайди.

    ✔ 52    🕔 10:29, 08.09.2017
  • ЎСМИРНИНГ ИЛК СЕВГИСИ

    ЎСМИРНИНГ ИЛК СЕВГИСИ

    ташвишми ёки қувонч?

    Ўсмирликнинг жозибаси ва ташвишларидан бирикимгадир нисбатан илиқ туйғунинг пайдо бўлиши. Бу ҳолат кўпгина ота-оналарда норозилик туғдиради. Улар ўғли ёки қизининг ўзга бир инсонга яқин муносабатини сезиши ҳамон бунга нуқта қўйишга уринади. Шу йўл билан муаммога барҳам бермоқчи бўлишади. Қарабсизки, икки томонлама қарамааршилик юзага келади.

    ✔ 129    🕔 12:16, 17.08.2017
  • ҚОБИЛИЯТ ЭМАС, МУНОСАБАТ

    ҚОБИЛИЯТ ЭМАС, МУНОСАБАТ

    юксакликни кўрсатади

    Айсбергнинг сув юзасига чиқиб турган қисми бизга жуда улкан кўринса-да, аслида унинг тасаввуримизга ҳам сиғмаган катта қисми сув қаърида яширинган. Биз унинг ўн фоиз қисминигина кўра оламиз, холос.  Айсбергнинг айни шу жиҳатини инсонларга нисбатан менгзаса бўлади.

    ✔ 127    🕔 12:15, 17.08.2017
Ҳаммасини кўриш 

Галерия

Фойдали манбаалар