Олтинчи туйғу      Бош саҳифа

ЖАСОРАТ ВА ЛАТОФАТ ҚОРИШМАСИН

ёхуд ўғил ва қиз тарбиясидаги нозик жиҳатлар

Насиба оиланинг эрка қизи. Тўрт ўғилдан кейин туғилган кенжа фарзанд бўлгани учунми, айтгани айтган, дегани деган. Кун бўйи акалари билан тўп тепади, қўй боқади, баъзида маҳалладаги болалар билан куч синашиб ҳам туради. Онасининг койишу дашномлари сира кор қилмаяпти. Балоғат ёшидаги қизнинг кўча чангитиб, ўғил болалар билан дўстлашиб юриши аввалига билинмаган бўлса ҳам, энди қўшниларнинг эътиборини тортяпти.

ЖАСОРАТ ВА ЛАТОФАТ ҚОРИШМАСИН

Айрим оилаларни кузатадиган бўлсак, тарбиядаги нуқсон ёки эътиборсизлик туфайли  фарзандлар хулқида шу каби ўзига ярашмайдиган одатларнинг шаклланганига гувоҳ бўламиз. Бола кичиклигида жиддий қаралмаган бу масала у улғая бошлагач, ўзининг салбий жиҳатларини намоён қилади.

— Болада тақлид қилиш жуда кучли бўлади, — дейди психолог Мамлакат ­ХЎЖАМОВА. —­ Ёнидагиларнинг хатти-ҳаракатлари, гап-сўзларини хоҳлаб-хоҳламай такрорлайди. Ўз-ўзидан улардан таъсирланади. Шунинг учун ота-она ўғил ва қиз фарзандининг тарбиясига алоҳида ёндашиши лозим. Улар икки хил табиат ва ҳиссиётга эга. Айниқса, ўғил болалар орасида улғайган қиз ёки опа-сингиллари билан ўйнаб катта бўлган ўғил бола характерида ўзига хос хусусиятларнинг сақланиб қолинишига алоҳида эътибор бериш керак.

Ўғил улғайиб, бир оила бошлиғи бўлиши учун унга ирода, матонат, жасорат ва мардлик керак. Қиз болани эса нафосат, латофат ва ибоси безайди. Улардаги бу фазилатларнинг бошқаси билан қоришиб кетиши оиласига, фарзандлари тарбиясига ҳам ўз таъсирини кўрсатмай қолмайди, албатта.

 Болалигимдан онам бир иш бошласа, мени ёнига чақириб оларди. Бозордан олиб келиб берган кичкинагина супургида қизиқиш билан эртаю кеч ҳовли супурардим. Қўлимга игна-ип олиб, қўғирчоқларимга тиккан кўйлакларимни кўриб онам ўзига сиғмай хурсанд бўларди. Бу мени янада руҳлантирар, янги ишлар сари завқимни оширарди. Энди ўзим оилали бўлиб, фарзанд тарбиялаб, бу ишларнинг асл моҳияти нима эканини тушуна бошлаяпман. Онам ёлғиз қиз бўлганим учун ака-укаларига эргашиб, улар билан ўйнамасин, қиз болалик нафосатини йўқотмасин, деб шу йўлни тутган экан.

Ҳаётда ҳар хил одамларни учратамиз. Баъзан бўшанг, сўзини ҳеч кимга ўтказа олмайдиган, жуда таъсирчан йигитларни кўриб бунинг сабабини оиладаги нотўғри тарбияга йўямиз. Аслида шундай вазиятда ҳам тўғри қарорни қабул қиладиган, ҳаммасини бехато амалга оширадиган оталарни кўрганда эса таҳсин айтгимиз келади.

Самарқандлик Зуфар ота тилаб-тилаб олти қиздан кейин бир ўғилли бўлди. Кексайганимда тиргак бўлади, деб умид қилди. Аввалига ўғлининг ошхонада, опаларининг ёнида ўйнаб юрганига унчалик эътибор бермади. Кейин кўрсаки, гап-сўзлари ҳам уларнинг такрори. Шунда кунда бир-икки соат вақтини ўғли учун сарфлашни ўз олдига аниқ мақсад қилиб қўйди. Ўйинчоқларидан тортиб, гапларини ҳам назардан четда қолдирмади. Маҳалланинг, қариндош-уруғларнинг ўғиллари билан бирга мулоқот қилишига шароит яратиб берди.

Жамият равнақ топиши, оилаларда соғлом маънавий муҳит ҳукмрон бўлиши учун бугун улғайиб камол топаётган фарзандларимизнинг тарбияси энг муҳим масала. Бу нозик ишда хатога йўл қўймаслик, ҳеч бир жиҳатни эътибордан четда қолдирмаслик зарур.

Шаҳноза РАҲИМХЎЖАЕВА




Ўхшаш мақолалар

БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

🕔15:08, 16.02.2018 ✔407

Уни қандай енгиш мумкин?

Қизим мен билан тез-тез баҳслашадиган бўлиб қолди. «Сизга керагим йўқ» деган гапни кўп айтади. Четдан назар ташласам, ўзини ёлғиз сезадигандек туюлади.

Батафсил
БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

🕔14:38, 01.02.2018 ✔487

Бунга айбдор ким?

Бола улғайгани сари атроф-муҳит, жамият ҳақидаги қарашлари шаклланиб бораверади. У ўз олдига улкан мақсадлар қўяди, муайян ютуқларга эришгиси келади. Аммо бу йўлда баъзан у турли ғов, тўсиқларга учрайди. Ҳатто яқинлари билан муаммолар юзага келади,  келишмовчиликларга бориб қолади. Хўш, бундай ҳолатда нима қилиш керак?

Батафсил
ЎЗИДАН КАТТАГА КЎНГИЛ ҚЎЙГАН ҚИЗ

ЎЗИДАН КАТТАГА КЎНГИЛ ҚЎЙГАН ҚИЗ

🕔18:53, 18.01.2018 ✔527

Бунга ким айбдор?

«...Мактаб ўқувчиси бўлган кезларим ўйинқароқ, бироз масъулиятсиз эдим. Боз устига, онам билан сира чиқиша олмасдим. «Мени тушунмайсиз», «Нега ҳадеб иш қилдираверасиздея хархаша қилганларим ҳамон эсимда. Ўша кезлар онамнинг берган даккиси сабабини бугун тушунган сари ўзимдан уялиб кетаман.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

    БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

    Уни қандай енгиш мумкин?

    Қизим мен билан тез-тез баҳслашадиган бўлиб қолди. «Сизга керагим йўқ» деган гапни кўп айтади. Четдан назар ташласам, ўзини ёлғиз сезадигандек туюлади.

    ✔ 407    🕔 15:08, 16.02.2018
  • БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

    БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

    Бунга айбдор ким?

    Бола улғайгани сари атроф-муҳит, жамият ҳақидаги қарашлари шаклланиб бораверади. У ўз олдига улкан мақсадлар қўяди, муайян ютуқларга эришгиси келади. Аммо бу йўлда баъзан у турли ғов, тўсиқларга учрайди. Ҳатто яқинлари билан муаммолар юзага келади,  келишмовчиликларга бориб қолади. Хўш, бундай ҳолатда нима қилиш керак?

    ✔ 487    🕔 14:38, 01.02.2018
  • ЎЗИДАН КАТТАГА КЎНГИЛ ҚЎЙГАН ҚИЗ

    ЎЗИДАН КАТТАГА КЎНГИЛ ҚЎЙГАН ҚИЗ

    Бунга ким айбдор?

    «...Мактаб ўқувчиси бўлган кезларим ўйинқароқ, бироз масъулиятсиз эдим. Боз устига, онам билан сира чиқиша олмасдим. «Мени тушунмайсиз», «Нега ҳадеб иш қилдираверасиздея хархаша қилганларим ҳамон эсимда. Ўша кезлар онамнинг берган даккиси сабабини бугун тушунган сари ўзимдан уялиб кетаман.

    ✔ 527    🕔 18:53, 18.01.2018
  • ЎҒИЛ БОЛА ТАРБИЯСИДАГИ НОЗИК ЖИҲАТ

    ЎҒИЛ БОЛА ТАРБИЯСИДАГИ НОЗИК ЖИҲАТ

    Бу палладаги хато қимматга тушади

    «Ўғлим кичкиналигида жуда серғайрат, қизиқувчан эди. Мактабни ҳам аъло баҳоларга тугатди. Ҳозир ўн тўққиз ёшда. Негадир аввалги иштиёқи сўниб, ишёқмас бўлиб қолган. Туну кун телефонга берилиб, вақтини бекор ўтказади. Бирор ишнинг бошини тут, десак, унамаяпти... Унга нима бўлганини, мудраган иштиёқини қандай қилиб «уйғотиш»ни билолмай оворамиз...»

    ✔ 515    🕔 18:51, 18.01.2018
  • ФАРЗАНДИНИ «УНУТГАН» ОТА ЖАЗОГА ТОРТИЛДИ

    ФАРЗАНДИНИ «УНУТГАН» ОТА ЖАЗОГА ТОРТИЛДИ

    Зафар ва Нигора оила қурган куни дунёдаги энг бахтли инсонлар қаторида эди. Тўйдан кейинги ҳаёти силлиқ кечди. Эр-хотиннинг топгани рўзғорнинг кам-кўстига бемалол етар, муҳтожлик сезишмасди. Айниқса, бирин-кетин дунёга келган уч нафар фарзанд оилага чексиз қувонч бахш этди. Лекин...

    ✔ 592    🕔 12:19, 26.10.2017
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар