(«Отамнинг ўгитлари» туркумидан)

Қўшни маҳаллада отамнинг Рўзмат деган бир ошнаси бўларди. Рўзмат ота ўн йиллар бурун оламдан ўтди. Ундан яккаю ягона Султонназир деган фарзанд қолган. У бинойидек рўзғорини тебратаётган эл қатори бир оила эди. Бир куни отам маҳалладаги маъракага чиқиб, гап топиб келди.

ОМОНАТ

Ўша Рўзмат аканинг ўғли оғир бетоб бўлиб қолганмиш. Кечқурун уйда ҳамма жам бўлганида отам унга ҳозир пулдан ёрдам қилиш зарурлигини гапирди.

— Шу болага ёрдам қилмасак бўлмайди, — деди отам дабдурустдан. — Пулдан қийналишаётган экан. Тузалиб кетса, қайтарар.

— Тузалмаса-чи, — дедим оғзимдан чиқиб кетган гапдан ўзим ҳам уялиб. — Ахир, машина олмоқчи эдик.

Отам менга жуда ёмон қаради. Дамим ичимга тушиб кетди.

— Машинани бир йил кейин минсанг, бир жойинг камайиб қоладими, — деди отам жаҳл билан.

Хуллас, отам айтганини қилиб машинага деб йиғиб қўйган пулнинг ярмини обориб берди.

Бир куни  отам билан томорқамизга қовун экаётган эдик. Кўча эшигидан «Матқурбон ака, ҳов Матқурбон ака», деган овоз эшитилди.

Отам ялт этиб овоз келган томонга қаради.

— Ие, ие, болам, омонмисан? Оёққа турганинг муборак бўлсин, — деб отам ҳалиги кишига қараб юрди. Улар дала четида омонлашиб кўришишди. Отам уни бирпас бағрига босиб турди. Йиғлади шекилли, кўзларини рўмолчаси билан артди.

— Қани, қани, келинг, келинг, — деб меҳмонни катта ўрик дарахти тагига ўрнатилган ёғоч каравотга бошлади. — Ҳа, яхши, яхши, рангингга кирибсан, ўғлим. Дард — ёмон нарса. Одамни адо қилади. Тузук, тузук. Уйдагилар яхшими? Неваралар қалай?

Отам меҳмонни ҳадеб сўроққа  тутар, у бўлса «шукр, шукр», деб бошини сарак-сарак қиларди.

Шу орада мен дастурхон ёзиб, чой дамлаб келдим.

— Ота, ўзингиз жонлимисиз? Қаричилик билан тандормисиз? — деди меҳмон отам билан сўрашиб.

Мен шунда унинг отамнинг ошнаси Рўзмат аканинг ўғли Султонназир ака эканини англадим.

Отам чойни қайтариб меҳмонга узатди.

— Ота, мана омонатингиз, катта раҳмат, камига қарздормиз. Бу қилган яхшиликлари­нгизни мана шу йигитчанинг тўйларида қайтаргайман, — деди Султонназир оға қўлидаги тугунни отамга узатиб. — Санаб олинг.

— Э, ўғлим, нимасини санайман. Ота дўсти одамсан. Агар зарил бўлса, ишлатаверсанг ҳам бўларди, — деди отам.

Султонназир оға кўп ўтирмади. Маҳалласида зарур юмуши борлигини, кейин бир келишини айтиб, ўрнидан қўзғалди.

Меҳмон биз билан хайр-хўшлашиб уйига кетди. Отам Султонназир акани то дарвозагача кузатиб, сўнг изига қайтди. Дамланган чойдан пиёлага солиб ҳўплади. Соқолини силаб ўйга толди.

— Бери кел, — деб мени имлаб ёнига чақирди. — Бир нарсани билиб қўй. Сен ҳали икки-уч яшарлигингда жуда оғир бетоб бўлгандинг. Устига-устак, онангнинг сути ҳам бўлмади. Нима қилишимни билмайман. Ўйлаб-ўйлаб онанг билан бир қарорга келиб, бор пулимизни йиғиб бозордан сен учун соғин сигир сотиб олдик. Сен сигир сутига ўрганиб кетдинг. Орада катта аканг Турсунбой ётиб қолди. Нима қилишимни билмадим. Пулимиз йўқ. Ахири, сигирни сотишга мажбур бўлдик. Сигирни бозорга чиқарсам, бозорда Рўзмат жўрам йўлиқди.

— Сигирни сотгани чиқарибсанми? Бир нимага зориқдингми? Тўғрисини айт, — деб мени қистовга олди.

Айтишга мажбур бўлдим.

— Бир оғиз айтмайсанми менга, жўра. Болаларнинг ризқ-насибасини сотасанми, мана пул, болаларингни даволат, — деди.

Шунда у қўлидаги бор пулини қўшқўллаб менга топширди. Кейин билсам, Рўзмат ўша куни бозорга сигир сотиб олгани борган экан.

Рўзмат пулни сўрамади. Икки йилча қўлим юпқалик қилиб, пулни қайтаролмадим. Кейинчалик даромадимизни тўплаб қарзимдан қутулганман. Ҳа, шунақа ўғлим, бировники боришда, бировники келишда, деганлари шу-да.

Бу ҳикоядан жуда таъсирланиб, «тузалмаса-чи…» деган гапимдан уялиб, отамнинг юзига қаролмай, ерга тикилиб қолдим.

Болтабой МУҲАММАД ҚУРБОН




Ўхшаш мақолалар

АЖРАШИШЛАР: ЭНГ КАТТА САБАБ НИМА?

АЖРАШИШЛАР: ЭНГ КАТТА САБАБ НИМА?

🕔15:35, 19.04.2018 ✔4

Бу муаммонинг ечимига қачон киришамиз?

Турмуш қуриш арафасидаги ёшлар ўртасида олиб борилган сўровда ёшларнинг аксарияти оиладаги энг зарур турмуш таомилларидан кўра, тўй ва маросимлар ҳақида кўпроқ ўйлашаётгани маълум бўлган. Бу айрим ёшлар оиланинг мазмун-моҳиятини тўлиқ тушунмай, масъулиятини ҳис қилмай туриб оила қураётганидан далолат эмасми?

Батафсил
ОТАНИ  ЁМОН  КЎРСАТГАН  ОНА

ОТАНИ  ЁМОН  КЎРСАТГАН  ОНА

🕔13:59, 13.04.2018 ✔27

фарзандлари умрини завол қилаётганини билармикан?

Ҳаёт жуда мураккаб. Баъзан унда ўзимиз хоҳламаган ишларга қўл уриб қўйганимизни билмай қоламиз. Хато қилганимизни эса кеч англаб етамиз. Айниқса, турмуш ва фарзандлар тарбиясида жуда эҳтиёткор бўлиш зарурлигини ёшим улғайиб, турли тақдирларни кўрганим сайин чуқурроқ англаб етяпман.

Батафсил
ЎЗ АЙБИНИ ЯШИРИБ

ЎЗ АЙБИНИ ЯШИРИБ

🕔18:15, 05.04.2018 ✔117

ўзгани бадном қилмоқчи бўлаётганлар

Малоҳат опа ўғлининг қистови билан эндигина ўн етти ёшни қаршилаган Адолатни келин қилишга рози бўлди. Аввал совчилик, сўнг орзудагидек тўй бўлиб ўтди. Қизини тезроқ «эгаси»га бериб, зиммасидаги вазифани бажарган ота-она фарзандининг келгусидаги мақсадлари, келажаги ҳақида ўйламади ҳам.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • АЖРАШИШЛАР: ЭНГ КАТТА САБАБ НИМА?

    АЖРАШИШЛАР: ЭНГ КАТТА САБАБ НИМА?

    Бу муаммонинг ечимига қачон киришамиз?

    Турмуш қуриш арафасидаги ёшлар ўртасида олиб борилган сўровда ёшларнинг аксарияти оиладаги энг зарур турмуш таомилларидан кўра, тўй ва маросимлар ҳақида кўпроқ ўйлашаётгани маълум бўлган. Бу айрим ёшлар оиланинг мазмун-моҳиятини тўлиқ тушунмай, масъулиятини ҳис қилмай туриб оила қураётганидан далолат эмасми?

    ✔ 4    🕔 15:35, 19.04.2018
  • ОТАНИ  ЁМОН  КЎРСАТГАН  ОНА

    ОТАНИ  ЁМОН  КЎРСАТГАН  ОНА

    фарзандлари умрини завол қилаётганини билармикан?

    Ҳаёт жуда мураккаб. Баъзан унда ўзимиз хоҳламаган ишларга қўл уриб қўйганимизни билмай қоламиз. Хато қилганимизни эса кеч англаб етамиз. Айниқса, турмуш ва фарзандлар тарбиясида жуда эҳтиёткор бўлиш зарурлигини ёшим улғайиб, турли тақдирларни кўрганим сайин чуқурроқ англаб етяпман.

    ✔ 27    🕔 13:59, 13.04.2018
  • ЎЗ АЙБИНИ ЯШИРИБ

    ЎЗ АЙБИНИ ЯШИРИБ

    ўзгани бадном қилмоқчи бўлаётганлар

    Малоҳат опа ўғлининг қистови билан эндигина ўн етти ёшни қаршилаган Адолатни келин қилишга рози бўлди. Аввал совчилик, сўнг орзудагидек тўй бўлиб ўтди. Қизини тезроқ «эгаси»га бериб, зиммасидаги вазифани бажарган ота-она фарзандининг келгусидаги мақсадлари, келажаги ҳақида ўйламади ҳам.

    ✔ 117    🕔 18:15, 05.04.2018
  • АЖРИМЛАР ОЛДИНИ ОЛИШ ОСОН ЭМАС

    АЖРИМЛАР ОЛДИНИ ОЛИШ ОСОН ЭМАС

    аммо буни уддалашяпти

    «Бир кун жанжал бўлган уйдан қирқ кун барака кетади», «Қўшнинг тинч, сен тинч», каби ибораларни кундалик ҳаётда кўп ишлатамиз. Аммо амал қилишга келганда...

    ✔ 60    🕔 18:15, 05.04.2018
  • ОИЛАНИ АСРАШ УЧУН НИМА ЕТИШМАЯПТИ?

    ОИЛАНИ АСРАШ УЧУН НИМА ЕТИШМАЯПТИ?

    Болаликда биринчи устозимиз қўлимиздан тутиб, ёзишни ўргатади. Алифбони танитади. Мактабда саводимиз чиқади.

    ✔ 85    🕔 12:50, 30.03.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар