Саломатлик      Бош саҳифа

АСАБНИ ШИКАСТЛОВЧИ ТОВУШЛАР

Табиатда шундай товушлар борки, эшитганда киши ғашига тегиб, асаб тизимини издан чиқаради. Айримлар бунга тоқат қилолмай, тажанглашиб, жанжаллашиш даражасига ҳам боради. Масалан, қурилишга яқин яшайдиганлар эрта-ю кеч жиғибийрон бўлиб юради. Кран, темир ускуналарнинг ишқаланишидан чиқаётган ёқимсиз товуш кайфиятига салбий таъсир кўрсатади. Бундай мисолларни кўплаб учратиш мумкин.

Ньюкасл университети олимлари бу борада тажриба ўтказишди. Иштирокчиларга МРТ (магнит-резонансли томография) чоғида турли товуш туширилган аудио тасмалар эшиттирилди. Қайси товушга нисбатан миянинг ҳис-туйғуларга жавобгар қисмида фаоллик бўлса, қайд этишди. Натижага кўра, тажриба иштирокчилари қуйидаги товушларга нисбатан кучли реакция билдиришган: ойнага метални ишқалаш, бўр ва тирноқни мактаб доскасига ишқалаш, аёллар ва болалар чинқириғи, чарх тошининг овози, автоулов тормоз берганида чиқадиган товуш ва бошқалар.

Кишилар табиатан хавфни кузатиб боришга тизимлаштирилган бўлади. Улардаги эшитиш тизими сон-саноқсиз товушлар орасидан муҳим бўлган ёки аксинча, асаб тизимига зарар етказадиган  овозни илғаб олади. Масалан, жуда шовқин хонада телефоннинг паст жиринглаши ҳам дарров эътиборни тортади. Ёқимсиз товушлар эшитилганда эса мия остида ундан қочиш ёки қаршилик кўрсатиш тизими ишга тушади. Инсонда ноқулай вазият юзага келади. Улар кишига салбий таъсир кўрсатиши сабабли  зарарли товушлар ҳисобланади. Агарда бу гуруҳга кирмайдиган товушлар, масалан, қадам товуши, овқатланишда чиқадиган овоз ёки соатнинг чиқиллаши ҳам безовта қилса, демак, у инсонда асабийлик симптоми кузатилади.

Бундай товушлар безовта қилганда мусиқа тинглаш, яқинлар билан суҳбат қилиш,  шовқин ўтказмайдиган қулоқчинлардан фойдаланиш вазиятни бироз енгиллаштиради. Ушбу ҳимояланиш усуллари асаб тизими шикастланишининг олдини олади.

Дурдона САФАРОВА

тайёрлади.




Ўхшаш мақолалар

КУТИЛМАГАНДА «УШЛАБ ҚОЛАДИГАН» КАСАЛЛИК

КУТИЛМАГАНДА «УШЛАБ ҚОЛАДИГАН» КАСАЛЛИК

🕔16:20, 17.05.2018 ✔26

— Кейинги пайтда белим тўсатдан «тутиб» қолиб, қаттиқ оғриқ беради. Шифокорга учрашдим. «Сизда остеохондроз бор экан» деди. Бундай ҳолатда кимга мурожаат қилиш керак?

Алибек НОРБОЕВ,

Пайариқ тумани

Батафсил
БОДРИНГ — ОЗИШДА ЭНГ САМАРАЛИ

БОДРИНГ — ОЗИШДА ЭНГ САМАРАЛИ

🕔16:19, 17.05.2018 ✔22

Баъзан ортиқча вазндан азият чекаётганлар қандай овқатланиш, истеъмол учун энг маъқул маҳсулотларни танлашда қийналишади. Бундай вақтда тўйимлилик ҳиссини пайдо қиладиган кам қувватли мева-сабзавотларни тавсия қилиш мумкин.

Батафсил
БЕЛИМ ОҒРИЯПТИ

БЕЛИМ ОҒРИЯПТИ

🕔19:16, 10.05.2018 ✔51

сабаби ошқозоности бези яллиғланиши экан

Айримлар, айниқса, ёғли, шўр, аччиқ таомлар истеъмол қилишни яхши кўрадиганлар, бора-бора қорин соҳасида ва белга ҳам берувчи кучли оғриқдан азият чекиб қолади. Шифокор бундай ҳолларда беморнинг умумий аҳволини кўриб-текшириб, панкреатит, дея ташхис қўяди. Хўш, панкреатитнинг ўзи нима ва келиб чиқиши сабаблари қандай? Хуруж қилганда нима қилиш керак?

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • КУТИЛМАГАНДА «УШЛАБ ҚОЛАДИГАН» КАСАЛЛИК

    КУТИЛМАГАНДА «УШЛАБ ҚОЛАДИГАН» КАСАЛЛИК

    — Кейинги пайтда белим тўсатдан «тутиб» қолиб, қаттиқ оғриқ беради. Шифокорга учрашдим. «Сизда остеохондроз бор экан» деди. Бундай ҳолатда кимга мурожаат қилиш керак?

    Алибек НОРБОЕВ,

    Пайариқ тумани

    ✔ 26    🕔 16:20, 17.05.2018
  • БОДРИНГ — ОЗИШДА ЭНГ САМАРАЛИ

    БОДРИНГ — ОЗИШДА ЭНГ САМАРАЛИ

    Баъзан ортиқча вазндан азият чекаётганлар қандай овқатланиш, истеъмол учун энг маъқул маҳсулотларни танлашда қийналишади. Бундай вақтда тўйимлилик ҳиссини пайдо қиладиган кам қувватли мева-сабзавотларни тавсия қилиш мумкин.

    ✔ 22    🕔 16:19, 17.05.2018
  • БЕЛИМ ОҒРИЯПТИ

    БЕЛИМ ОҒРИЯПТИ

    сабаби ошқозоности бези яллиғланиши экан

    Айримлар, айниқса, ёғли, шўр, аччиқ таомлар истеъмол қилишни яхши кўрадиганлар, бора-бора қорин соҳасида ва белга ҳам берувчи кучли оғриқдан азият чекиб қолади. Шифокор бундай ҳолларда беморнинг умумий аҳволини кўриб-текшириб, панкреатит, дея ташхис қўяди. Хўш, панкреатитнинг ўзи нима ва келиб чиқиши сабаблари қандай? Хуруж қилганда нима қилиш керак?

    ✔ 51    🕔 19:16, 10.05.2018
  • КЎЗИНГИЗ ХИРАЛАШЯПТИМИ: САБАБИ БЕШТА

    КЎЗИНГИЗ ХИРАЛАШЯПТИМИ: САБАБИ БЕШТА

    Кўз инсоннинг энг кўп ишлайдиган аъзоларидан биридир. Ҳозир офису идораларда ўтириб ишлайдиганларнинг кўпчилигида кўриш қобилияти пасаймоқда. Сабаби оддий: қоғоздаги турли катталикдаги ҳарфли матнлар, компьютер олдида узоқ ўтириб ишлаш, телефонга узоқ тикилиш… Боз устига, уйга боргач, «зангори экран»дан кўз узмаймиз. Бундай зўриқишдан ҳар қандай ўткир кўз ҳам чарчайди. Бу жараённи тўхтатиш мумкинми?

    ✔ 61    🕔 19:16, 10.05.2018
  • ҚОННИ ТОЗАЛАБ, КЎПАЙТИРУВЧИ МЕВА

    ҚОННИ ТОЗАЛАБ, КЎПАЙТИРУВЧИ МЕВА

    Ҳозир айни ғарқ пишган мевалардан бири тут таркибидаги шира қонни кўпайтириш ва тозалашга ёрдам беради. Томоқ оғриғи ва шамоллаганда эса тут барги қайнатмаси иситмани туширади, чанқоқни босади.

    ✔ 56    🕔 19:15, 10.05.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар