Саломатлик      Бош саҳифа

АСАБНИ ШИКАСТЛОВЧИ ТОВУШЛАР

Табиатда шундай товушлар борки, эшитганда киши ғашига тегиб, асаб тизимини издан чиқаради. Айримлар бунга тоқат қилолмай, тажанглашиб, жанжаллашиш даражасига ҳам боради. Масалан, қурилишга яқин яшайдиганлар эрта-ю кеч жиғибийрон бўлиб юради. Кран, темир ускуналарнинг ишқаланишидан чиқаётган ёқимсиз товуш кайфиятига салбий таъсир кўрсатади. Бундай мисолларни кўплаб учратиш мумкин.

Ньюкасл университети олимлари бу борада тажриба ўтказишди. Иштирокчиларга МРТ (магнит-резонансли томография) чоғида турли товуш туширилган аудио тасмалар эшиттирилди. Қайси товушга нисбатан миянинг ҳис-туйғуларга жавобгар қисмида фаоллик бўлса, қайд этишди. Натижага кўра, тажриба иштирокчилари қуйидаги товушларга нисбатан кучли реакция билдиришган: ойнага метални ишқалаш, бўр ва тирноқни мактаб доскасига ишқалаш, аёллар ва болалар чинқириғи, чарх тошининг овози, автоулов тормоз берганида чиқадиган товуш ва бошқалар.

Кишилар табиатан хавфни кузатиб боришга тизимлаштирилган бўлади. Улардаги эшитиш тизими сон-саноқсиз товушлар орасидан муҳим бўлган ёки аксинча, асаб тизимига зарар етказадиган  овозни илғаб олади. Масалан, жуда шовқин хонада телефоннинг паст жиринглаши ҳам дарров эътиборни тортади. Ёқимсиз товушлар эшитилганда эса мия остида ундан қочиш ёки қаршилик кўрсатиш тизими ишга тушади. Инсонда ноқулай вазият юзага келади. Улар кишига салбий таъсир кўрсатиши сабабли  зарарли товушлар ҳисобланади. Агарда бу гуруҳга кирмайдиган товушлар, масалан, қадам товуши, овқатланишда чиқадиган овоз ёки соатнинг чиқиллаши ҳам безовта қилса, демак, у инсонда асабийлик симптоми кузатилади.

Бундай товушлар безовта қилганда мусиқа тинглаш, яқинлар билан суҳбат қилиш,  шовқин ўтказмайдиган қулоқчинлардан фойдаланиш вазиятни бироз енгиллаштиради. Ушбу ҳимояланиш усуллари асаб тизими шикастланишининг олдини олади.

Дурдона САФАРОВА

тайёрлади.




Ўхшаш мақолалар

Уйқуга тўймасликнинг хавфли оқибатлари

Уйқуга тўймасликнинг хавфли оқибатлари

🕔17:40, 11.10.2018 ✔40

Кимгадир бир-икки соат мизғиб олиш етарли, кимдир эса ўн соат ухламаса, ўзига келолмайди. Нега?

Батафсил
Қўлини чўзмаса, бошини бурмаса…

Қўлини чўзмаса, бошини бурмаса…

🕔11:19, 04.10.2018 ✔53

Болалар церебрал фалажи қандай касаллик? Бўлғуси оналар нималарни билиши керак?

Батафсил
Тоғда ўсган кайфият

Тоғда ўсган кайфият

🕔11:18, 04.10.2018 ✔74

Куз фаслини витаминлар фасли дейиш мумкин. Чунки кўплаб минералларга бой мева-ю сабзавотлар айнан куз фаслида пишиб етилади. Айниқса, ҳозир юртимизда етиштирилаётган энг шифобахш мева — дўлананинг мавсуми.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Уйқуга тўймасликнинг хавфли оқибатлари

    Уйқуга тўймасликнинг хавфли оқибатлари

    Кимгадир бир-икки соат мизғиб олиш етарли, кимдир эса ўн соат ухламаса, ўзига келолмайди. Нега?

    ✔ 40    🕔 17:40, 11.10.2018
  • Қўлини чўзмаса, бошини бурмаса…

    Қўлини чўзмаса, бошини бурмаса…

    Болалар церебрал фалажи қандай касаллик? Бўлғуси оналар нималарни билиши керак?

    ✔ 53    🕔 11:19, 04.10.2018
  • Тоғда ўсган кайфият

    Тоғда ўсган кайфият

    Куз фаслини витаминлар фасли дейиш мумкин. Чунки кўплаб минералларга бой мева-ю сабзавотлар айнан куз фаслида пишиб етилади. Айниқса, ҳозир юртимизда етиштирилаётган энг шифобахш мева — дўлананинг мавсуми.

    ✔ 74    🕔 11:18, 04.10.2018
  • Тирноқ синиши «ичкари»данми?

    Тирноқ синиши «ичкари»данми?

    Тирноқлар аёл гўзаллигининг бир қисмидир. Мутахассисларнинг фикрича, тирноқдаги муаммолар ички касалликлардан дарак берар экан. Масалан, тирноқ пластинаси жигар, буйраклар, ошқозон ости бези ёки ичаклардаги муаммолар туфайли заифлашиб, юмшаб кетиши мумкин. Шунингдек, бунга антибиотикларни қабул қилиш, стресс, асабий зўриқиш ҳам сабаб бўлади.

    ✔ 55    🕔 11:18, 04.10.2018
  • Таглик бола учун фойдами ё зарар?

    Таглик бола учун фойдами ё зарар?

    — Фарзандим бир ёшда. Яқиндан бери сон ва тос соҳасида майда тошмалар тошяпти.  Ҳар гал кийинтираётганимда йиғлайди. Шифокорга мурожаат қилганимда буни аллергик ҳолат деди. Тагликлардан фойдаланиш аллергия чиқариши мумкинми?

    Дилобар КАРИМОВА,

    Сурхондарё вилояти

    ✔ 72    🕔 09:54, 27.09.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар