Китоб бу — мўъжиза      Бош саҳифа

«АЙБДОРНИ СЕВ. . .»

Матназар АБДУЛҲАКИМ

Бизда, аксар, хато бир тушунча юради. Шеъриятимиздаги фақирликка даъватни, бу қарашнинг сир-синоатидан бехабар одамлар, қашшоқликнинг тарғиби деб тушунади. Фақирликнинг асл моҳияти буруҳий камтарликдир

«АЙБДОРНИ СЕВ. . .»

.Бу нима дегани? Бу — бой бўла туриб қашшоқнинг, тўқ бўла туриб очнинг, кийимда бўла туриб яланғочнинг, эътиқодли-иймонли бўла туриб шу фазилатдан маҳрум одамнинг аҳволини дилдан ҳис қилиш ва уларни бу кулфатдан халос этиш учун фаол бўлиш заруратидир.

Қумурсқа бўл, фил каби гар зўр бўл сен,

Кимхобда азиз бўлу юпун, хўр бўл сен.

Кўзингни очиб, жаҳонда бор айбларнинг

Барчасини кўриб туриб, кўр бўл сен.

Рубоийда муаллиф — Паҳлавон Маҳмуднинг жавонмардийлик маслаги хусусидаги фикрлари ана шу нуқтаи назарда гўзал воситалар билан ифода этилган. Фил каби зўр бўла туриб, чумолидек ожизнинг аҳволидан хабардор бўлиш, кимхобга бурканиб, ўзини юпун-хўрдек тутиш — буларнинг барчаси фикрларнинг шунчаки қайд қилиниши эмас, балки фаолиятга ундовчи даъватномалардир. Чунки кимхобда бўла туриб, ўзини юпун ҳис қилган одам ўз тимсолидаги ўзга юпунларнинг қашшоқлигини бартараф этиш учун эзгу ҳаракатга отланмоғи шубҳасиздир. Филдек зўр киши чумолининг аҳволини англаса, уни ўзига тенг кўради, топтаб ўтиб кетмайди.

«Кўзингни очиб, жаҳонда бор айбларнинг Барчасини кўриб туриб, кўр бўл сен», дейилишининг ҳам, ўзига хос ҳикмати бор. Бу ҳикмат, назаримизда, шундан иборатки, айбдорларнинг айбини тузатиш учун ҳам, уларни севиш, ўзинг билан тенг тутиб, ардоқлаган ҳолда оҳисталик билан уларнинг ўзларига қарши эмас, балки уларнинг айбларига қарши кураш олиб бормоқ керак. Бунда ҳам уларнинг айбларидан воқиф эканини иложи борича уларга таъна қилмай, гўё кўрдек бўлиб иш тутиш лозим.

Ҳар бир одам ўзининг тарбияланаётганини аччиқ бир тарзда пайқаб қолса, табиийки, тарбияланмай қўяди. Мазкур рубоийнинг бир қарашда мантиқсиздек туюлган фалсафасини фақатгина ана шундай тарзда англамоқ ва унга шундай қараш билан мос бир тарзда амал қилмоқ керак.

Мавриди келдики, тағин бир тахминимизни ўртага ташлайлик. Аждодларимиз азалдан «кўнгил кўзи»га эътибор қаратиб келган. Зеро, кўзи очиқ бўлгани билан одамда фаҳму фаросат, ақлу заковат бўлмаса, бундай одам чинакам сўқир деб ҳисоб этилган. Мавлоно Жалолиддин Румийнинг «Кўзни юмғил, кўзга айлансун кўнгил»,  деган мисраларида ҳам ғафлатда бўлмасликка, тафаккур кўзини ҳамиша очиб туришга даъват бор.

Демак, «Кўзингни очиб, жаҳонда бор айбларнинг Барчасини кўриб туриб, кўр бўл сен», деган мисраларни «Жаҳонда бор айбларни кўнгил кўзи, ақл кўзи билан кўриб мушоҳада қил ва қаноат ҳамда сабрни дилингга жо қилиб, тафаккур билан бартараф эт», деган маънода англамоғимиз лозим.

«Иймон туҳфаси»дан




Ўхшаш мақолалар

КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

🕔16:30, 17.05.2018 ✔23

Дунёдаги исталган халқнинг маданий савияси, келажак мавқеини ўлчайдиган муҳим мезон бор. Қайсики миллат китобга, кутубхона ишига эътибор қаратса, у ерда тараққиёт юксалиб бораверади. Мамлакатимизда китобхонликка катта эътибор берилишининг сабаби ҳам ана шунда.

Батафсил
«КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

«КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

🕔19:21, 10.05.2018 ✔37

Адабиёт ва мутолаа ҳақида маърифий суҳбат

Маҳмуд Ражаб Хоразм адабий муҳитининг забардаст вакилларидан. «Дард мавсуми» (1993), «Кўзлардаги кўзгу» (1999), «Ойкокил» (2010), рус тилида «Застенчивый месяц» (2010) шеърий китоблари, «Шанғи» (2005) рисоласи, «Сарагул» (2014) ҳикоялар тўплами нашр этилган. Бугунги китобхонлик ва адабий жараёнлар хусусида Маҳмуд Ражабнинг ўзига хос қарашлари ва ёндашуви бор.

Батафсил
УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

🕔15:17, 03.05.2018 ✔58

Она табиат малҳам бўлган

«…нималар йўқ у ерда, маймунлару филлар ҳам, бананлар ҳам (қандайдир мевалар), дунёда энг яхши чой ҳам ва турли-туман ёввойи мевалар, нотаниш ўсимликлар ҳам бор. Ҳаммасидан ҳам у ёқ доим шундай иссиқ бўладики, йил бўйи бемалол юраверасан: этик ҳам, қалпоқ ҳам, пайтава-ю пўстин ҳам керак эмас.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

    КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

    Дунёдаги исталган халқнинг маданий савияси, келажак мавқеини ўлчайдиган муҳим мезон бор. Қайсики миллат китобга, кутубхона ишига эътибор қаратса, у ерда тараққиёт юксалиб бораверади. Мамлакатимизда китобхонликка катта эътибор берилишининг сабаби ҳам ана шунда.

    ✔ 23    🕔 16:30, 17.05.2018
  • «КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

    «КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

    Адабиёт ва мутолаа ҳақида маърифий суҳбат

    Маҳмуд Ражаб Хоразм адабий муҳитининг забардаст вакилларидан. «Дард мавсуми» (1993), «Кўзлардаги кўзгу» (1999), «Ойкокил» (2010), рус тилида «Застенчивый месяц» (2010) шеърий китоблари, «Шанғи» (2005) рисоласи, «Сарагул» (2014) ҳикоялар тўплами нашр этилган. Бугунги китобхонлик ва адабий жараёнлар хусусида Маҳмуд Ражабнинг ўзига хос қарашлари ва ёндашуви бор.

    ✔ 37    🕔 19:21, 10.05.2018
  • УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

    УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

    Она табиат малҳам бўлган

    «…нималар йўқ у ерда, маймунлару филлар ҳам, бананлар ҳам (қандайдир мевалар), дунёда энг яхши чой ҳам ва турли-туман ёввойи мевалар, нотаниш ўсимликлар ҳам бор. Ҳаммасидан ҳам у ёқ доим шундай иссиқ бўладики, йил бўйи бемалол юраверасан: этик ҳам, қалпоқ ҳам, пайтава-ю пўстин ҳам керак эмас.

    ✔ 58    🕔 15:17, 03.05.2018
  • ҒАРОЙИБ ТУШ

    ҒАРОЙИБ ТУШ

    «Дон Кихот» макон-замон ва тафаккурнинг турли сатҳларида турлича баҳоланиб келади. Биров бу китобни ўрта аср Европа адабиётида урчиб кетган рицар-саргузашт романларига пародия, бошқаси ёзувчи яшаган ижтимоий муҳит танқиди, яна бири романтизмга раддия, кимдир танқидий реализмга оид роман тарзида кўради.

    ✔ 45    🕔 15:16, 03.05.2018
  • ЖИМЖИТЛИК ОРТИГА ЯШИРИНГАН ҚАЛБ

    ЖИМЖИТЛИК ОРТИГА ЯШИРИНГАН ҚАЛБ

    Нега у эзгуликка тоқат қилолмайди?

    Ўзбекистон халқ ёзувчиси Саид Аҳмад ижодидан бехабар ўқувчи бўлмаса керак. Унинг қалами йиллар давомида музлаб, илиқликни унутган юракларни ҳам ёриб ўтади. Ёзувчи инсон қалбида унутилган, қор-ёмғирлар ювиб кетган хотираларни жонлантиради. Кўз ёш нелигини билмай қолган қорачиқларга томчиларни меҳмон қилиб олиб келади... 

    ✔ 76    🕔 16:58, 26.04.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар