Китоб бу — мўъжиза      Бош саҳифа

ТАФАККУРИМИЗНИ ЎСТИРМАСА,

мутолаадан нима наф?

Китоб мутолааси ҳар кимнинг ўз хоҳишидек, хоҳласа ўқиши, хоҳламаса ўқимаслиги мумкин. Унинг ўрнига телевизор ёки компьютерни афзал билиш имкони ҳам бор. Аммо нима учун китобхонликка давлат сиёсати даражасида эътибор бериляпти?

ТАФАККУРИМИЗНИ ЎСТИРМАСА,

Демак, бу ҳар биримизнинг шахсий ишимиз эмас. Унинг замирида бугунги ёшларнинг эртага улғайиши, улар тафаккурининг мамлакат бошқарувига таъсир этиши ётибди. Шундай экан, китоб мутолаасига давлат аҳамиятига эга, юрт равнақи билан боғлиқ масала сифатида қарашимиз керак.

Ишонинг, китобхонлик маданиятини оширсин, халқим китоб ўқисин, онгини, бадииятини, тафаккурини ва дунёқарашини бойитсин, деб махсус ­эътибор бераётган мамлакат жуда кам. Бу хорижий мамлакатларда китобга эътибор берилмайди, дегани эмас, албатта. Биздаги эътибор билан хорижий давлатлардаги китобга муносабатнинг фарқи катта. Айрим мамлакатларда китобга жуда кўп ўринда, бизнес, савдо-сотиқ, даромад олиш манбаи сифатида қараш устувор. Президентимиз зиёлилар билан бўлган учрашувда, «Биз маданиятни, адабиёт ва санъатни ҳеч қачон бизнес йўлига қўймаймиз», деган эди. Шу маънода, бу ишни йиллар давомида шаклланган ахлоқий ва маданий тарбиямиз билан боғлиқ равишда олиб бориш кўзда тутилган.

Китобларни нашрдан чиқариш, яхшироқ ва кўпроқ чоп этиш йўналишларида силжишлар катта. Аммо унутмайликки, ҳали саноқнинг кетидан қувиш, сатҳда, матннинг юзида турган маъноларга эътибор беришдан қутула олганимиз йўқ.

Айтайлик, ўқувчи 5-синфдан то 10-синфгача элликдан ортиқ ижодкор ҳақида маълумотга эга бўлади. Уларнинг сонини бироз камайтириб, ўшаларни чуқурроқ ўқитганимиз яхши эмасми? Боланинг ўттизта бадиий асар ўқигани яхшими ёки ўнта китобни ўқиб, туб илдизига етгани афзалми? Шунда у ёзувчининг маҳоратини таҳлил қилади, асардаги бадиий гўзалликни ҳис этади. Бу, ўз навбатида, ўқувчининг қалбига таъсир кўрсатиб, мустақил фикрлаш қобилиятини ўстиради. Оиласига, мактабига, яқинларига муносабатини ўзгартиради.

Ҳали ҳам айрим ўқитувчиларимиз асарнинг мазмунини сўраш, қаҳрамонларни юзаки санашдан нарига ўта олмаяпти. Мутолаа қилинган бадиий асар инсон табиатида бирор ўзгариш ясамаса, бу асарни ўқишдан нима фойда? Ўқиб кетавериб, мазмунига эътибор бермай, оила, дўст ва ишга муносабатимизда ўзгариш ясамаса, ундан не наф?   

Фақат ўқитиб, фақат тарбиялаб адабиётга ихлосмандликни уйғотиш жуда мураккаб. Шахснинг мутолаага эҳтиёжини оширмасак, қизиқишини эҳтиёж даражасига кўтармасак, ишимизнинг натижаси аввалгидек қолаверади. Ҳаётда ҳар бир нарса илҳомлантирувчи кучга эга бўлиши керак. Масалан, олий ўқув юртига кираётганда бир неча балл етмай қолганда, китобхонлик даражаси юқори бўлган абитуриентга талаба бўлиш имкони берилсин. Шунга ўхшаган имтиёзли жиҳатларини қидиришимиз, топишимиз, ҳаётга татбиқ этишимиз керак. Шундагина муайян самарага эришиш мумкин.

Бахтиёр НАЗАРОВ,

Академик




Ўхшаш мақолалар

КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

🕔16:30, 17.05.2018 ✔23

Дунёдаги исталган халқнинг маданий савияси, келажак мавқеини ўлчайдиган муҳим мезон бор. Қайсики миллат китобга, кутубхона ишига эътибор қаратса, у ерда тараққиёт юксалиб бораверади. Мамлакатимизда китобхонликка катта эътибор берилишининг сабаби ҳам ана шунда.

Батафсил
«КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

«КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

🕔19:21, 10.05.2018 ✔37

Адабиёт ва мутолаа ҳақида маърифий суҳбат

Маҳмуд Ражаб Хоразм адабий муҳитининг забардаст вакилларидан. «Дард мавсуми» (1993), «Кўзлардаги кўзгу» (1999), «Ойкокил» (2010), рус тилида «Застенчивый месяц» (2010) шеърий китоблари, «Шанғи» (2005) рисоласи, «Сарагул» (2014) ҳикоялар тўплами нашр этилган. Бугунги китобхонлик ва адабий жараёнлар хусусида Маҳмуд Ражабнинг ўзига хос қарашлари ва ёндашуви бор.

Батафсил
УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

🕔15:17, 03.05.2018 ✔58

Она табиат малҳам бўлган

«…нималар йўқ у ерда, маймунлару филлар ҳам, бананлар ҳам (қандайдир мевалар), дунёда энг яхши чой ҳам ва турли-туман ёввойи мевалар, нотаниш ўсимликлар ҳам бор. Ҳаммасидан ҳам у ёқ доим шундай иссиқ бўладики, йил бўйи бемалол юраверасан: этик ҳам, қалпоқ ҳам, пайтава-ю пўстин ҳам керак эмас.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

    КИТОБЛАРИМИЗ — ПАРИЖДА

    Дунёдаги исталган халқнинг маданий савияси, келажак мавқеини ўлчайдиган муҳим мезон бор. Қайсики миллат китобга, кутубхона ишига эътибор қаратса, у ерда тараққиёт юксалиб бораверади. Мамлакатимизда китобхонликка катта эътибор берилишининг сабаби ҳам ана шунда.

    ✔ 23    🕔 16:30, 17.05.2018
  • «КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

    «КИТОБХЎРЛАР ЭМАС, КИТОБХОНЛАР КЕРАК БИЗГА»

    Адабиёт ва мутолаа ҳақида маърифий суҳбат

    Маҳмуд Ражаб Хоразм адабий муҳитининг забардаст вакилларидан. «Дард мавсуми» (1993), «Кўзлардаги кўзгу» (1999), «Ойкокил» (2010), рус тилида «Застенчивый месяц» (2010) шеърий китоблари, «Шанғи» (2005) рисоласи, «Сарагул» (2014) ҳикоялар тўплами нашр этилган. Бугунги китобхонлик ва адабий жараёнлар хусусида Маҳмуд Ражабнинг ўзига хос қарашлари ва ёндашуви бор.

    ✔ 37    🕔 19:21, 10.05.2018
  • УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

    УРУШНИНГ АЧЧИҚ ЯРАЛАРИГА

    Она табиат малҳам бўлган

    «…нималар йўқ у ерда, маймунлару филлар ҳам, бананлар ҳам (қандайдир мевалар), дунёда энг яхши чой ҳам ва турли-туман ёввойи мевалар, нотаниш ўсимликлар ҳам бор. Ҳаммасидан ҳам у ёқ доим шундай иссиқ бўладики, йил бўйи бемалол юраверасан: этик ҳам, қалпоқ ҳам, пайтава-ю пўстин ҳам керак эмас.

    ✔ 58    🕔 15:17, 03.05.2018
  • ҒАРОЙИБ ТУШ

    ҒАРОЙИБ ТУШ

    «Дон Кихот» макон-замон ва тафаккурнинг турли сатҳларида турлича баҳоланиб келади. Биров бу китобни ўрта аср Европа адабиётида урчиб кетган рицар-саргузашт романларига пародия, бошқаси ёзувчи яшаган ижтимоий муҳит танқиди, яна бири романтизмга раддия, кимдир танқидий реализмга оид роман тарзида кўради.

    ✔ 45    🕔 15:16, 03.05.2018
  • ЖИМЖИТЛИК ОРТИГА ЯШИРИНГАН ҚАЛБ

    ЖИМЖИТЛИК ОРТИГА ЯШИРИНГАН ҚАЛБ

    Нега у эзгуликка тоқат қилолмайди?

    Ўзбекистон халқ ёзувчиси Саид Аҳмад ижодидан бехабар ўқувчи бўлмаса керак. Унинг қалами йиллар давомида музлаб, илиқликни унутган юракларни ҳам ёриб ўтади. Ёзувчи инсон қалбида унутилган, қор-ёмғирлар ювиб кетган хотираларни жонлантиради. Кўз ёш нелигини билмай қолган қорачиқларга томчиларни меҳмон қилиб олиб келади... 

    ✔ 75    🕔 16:58, 26.04.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар