Китоб бу — мўъжиза      Бош саҳифа

ТАФАККУРИМИЗНИ ЎСТИРМАСА,

мутолаадан нима наф?

Китоб мутолааси ҳар кимнинг ўз хоҳишидек, хоҳласа ўқиши, хоҳламаса ўқимаслиги мумкин. Унинг ўрнига телевизор ёки компьютерни афзал билиш имкони ҳам бор. Аммо нима учун китобхонликка давлат сиёсати даражасида эътибор бериляпти?

ТАФАККУРИМИЗНИ ЎСТИРМАСА,

Демак, бу ҳар биримизнинг шахсий ишимиз эмас. Унинг замирида бугунги ёшларнинг эртага улғайиши, улар тафаккурининг мамлакат бошқарувига таъсир этиши ётибди. Шундай экан, китоб мутолаасига давлат аҳамиятига эга, юрт равнақи билан боғлиқ масала сифатида қарашимиз керак.

Ишонинг, китобхонлик маданиятини оширсин, халқим китоб ўқисин, онгини, бадииятини, тафаккурини ва дунёқарашини бойитсин, деб махсус ­эътибор бераётган мамлакат жуда кам. Бу хорижий мамлакатларда китобга эътибор берилмайди, дегани эмас, албатта. Биздаги эътибор билан хорижий давлатлардаги китобга муносабатнинг фарқи катта. Айрим мамлакатларда китобга жуда кўп ўринда, бизнес, савдо-сотиқ, даромад олиш манбаи сифатида қараш устувор. Президентимиз зиёлилар билан бўлган учрашувда, «Биз маданиятни, адабиёт ва санъатни ҳеч қачон бизнес йўлига қўймаймиз», деган эди. Шу маънода, бу ишни йиллар давомида шаклланган ахлоқий ва маданий тарбиямиз билан боғлиқ равишда олиб бориш кўзда тутилган.

Китобларни нашрдан чиқариш, яхшироқ ва кўпроқ чоп этиш йўналишларида силжишлар катта. Аммо унутмайликки, ҳали саноқнинг кетидан қувиш, сатҳда, матннинг юзида турган маъноларга эътибор беришдан қутула олганимиз йўқ.

Айтайлик, ўқувчи 5-синфдан то 10-синфгача элликдан ортиқ ижодкор ҳақида маълумотга эга бўлади. Уларнинг сонини бироз камайтириб, ўшаларни чуқурроқ ўқитганимиз яхши эмасми? Боланинг ўттизта бадиий асар ўқигани яхшими ёки ўнта китобни ўқиб, туб илдизига етгани афзалми? Шунда у ёзувчининг маҳоратини таҳлил қилади, асардаги бадиий гўзалликни ҳис этади. Бу, ўз навбатида, ўқувчининг қалбига таъсир кўрсатиб, мустақил фикрлаш қобилиятини ўстиради. Оиласига, мактабига, яқинларига муносабатини ўзгартиради.

Ҳали ҳам айрим ўқитувчиларимиз асарнинг мазмунини сўраш, қаҳрамонларни юзаки санашдан нарига ўта олмаяпти. Мутолаа қилинган бадиий асар инсон табиатида бирор ўзгариш ясамаса, бу асарни ўқишдан нима фойда? Ўқиб кетавериб, мазмунига эътибор бермай, оила, дўст ва ишга муносабатимизда ўзгариш ясамаса, ундан не наф?   

Фақат ўқитиб, фақат тарбиялаб адабиётга ихлосмандликни уйғотиш жуда мураккаб. Шахснинг мутолаага эҳтиёжини оширмасак, қизиқишини эҳтиёж даражасига кўтармасак, ишимизнинг натижаси аввалгидек қолаверади. Ҳаётда ҳар бир нарса илҳомлантирувчи кучга эга бўлиши керак. Масалан, олий ўқув юртига кираётганда бир неча балл етмай қолганда, китобхонлик даражаси юқори бўлган абитуриентга талаба бўлиш имкони берилсин. Шунга ўхшаган имтиёзли жиҳатларини қидиришимиз, топишимиз, ҳаётга татбиқ этишимиз керак. Шундагина муайян самарага эришиш мумкин.

Бахтиёр НАЗАРОВ,

Академик




Ўхшаш мақолалар

«Қутадғу билиг»даги ноёб дорилар

«Қутадғу билиг»даги ноёб дорилар

🕔12:23, 19.11.2019 ✔493

Мумтоз асарларни ўқир эканмиз, ижодкор маҳорати намуналаридан баҳра оламиз, ўз навбатида асар орқали кўплаб маълумотларга эга бўламиз. Шунинг баробарида бадиий асарда халқнинг яшаш тарзи, урф-одат, анъаналари, дунёқараши, қадриятлари борасида ҳам муҳим маълумотлар акс этади.
 

Батафсил
КАМБАҒАЛЛИКНИНГ АСЛ МОҲИЯТИ

КАМБАҒАЛЛИКНИНГ АСЛ МОҲИЯТИ

🕔22:58, 29.08.2019 ✔1679

Буюк ёзувчилардан бири Фёдор Михайлович Достоевский инсон руҳиятини ёритувчи салмоқли асарлари билан жаҳон адиблари қаторидан ўрин олди. Унинг умуминсоний қадриятларни тараннум этувчи, миллат ҳаёти, турмуш тарзини, меҳр-муҳаббат, садоқат, элпарварлик, меҳнатсеварликни тараннум этувчи асарлари аллақачон китобхонлар кўнглидан жой олиб улгурган.

Батафсил
Бахт учун кураш

Бахт учун кураш

🕔18:43, 11.07.2019 ✔1830

Халқимиз орасида «Кундошлик уйда кунда жанжал», – деган ибора юради. Бу ниҳоятда ўйлаб топилган гап. Чунки кундошлар бир уйда яшаса, кунора бўлмаса ҳам, ҳафтада, ойда оилада жанжал чиқиши табиий.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • «Қутадғу билиг»даги ноёб дорилар

    «Қутадғу билиг»даги ноёб дорилар

    Мумтоз асарларни ўқир эканмиз, ижодкор маҳорати намуналаридан баҳра оламиз, ўз навбатида асар орқали кўплаб маълумотларга эга бўламиз. Шунинг баробарида бадиий асарда халқнинг яшаш тарзи, урф-одат, анъаналари, дунёқараши, қадриятлари борасида ҳам муҳим маълумотлар акс этади.
     

    ✔ 493    🕔 12:23, 19.11.2019
  • КАМБАҒАЛЛИКНИНГ АСЛ МОҲИЯТИ

    КАМБАҒАЛЛИКНИНГ АСЛ МОҲИЯТИ

    Буюк ёзувчилардан бири Фёдор Михайлович Достоевский инсон руҳиятини ёритувчи салмоқли асарлари билан жаҳон адиблари қаторидан ўрин олди. Унинг умуминсоний қадриятларни тараннум этувчи, миллат ҳаёти, турмуш тарзини, меҳр-муҳаббат, садоқат, элпарварлик, меҳнатсеварликни тараннум этувчи асарлари аллақачон китобхонлар кўнглидан жой олиб улгурган.

    ✔ 1679    🕔 22:58, 29.08.2019
  • Бахт учун кураш

    Бахт учун кураш

    Халқимиз орасида «Кундошлик уйда кунда жанжал», – деган ибора юради. Бу ниҳоятда ўйлаб топилган гап. Чунки кундошлар бир уйда яшаса, кунора бўлмаса ҳам, ҳафтада, ойда оилада жанжал чиқиши табиий.

    ✔ 1830    🕔 18:43, 11.07.2019
  • Кутубхона туманларда ҳам бўлади

    Кутубхона туманларда ҳам бўлади

    Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхона қошида 186 та туман (шаҳар) ахборот-кутубхона марказлари ташкил этилади. Бу «Ўзбекистон Республикаси аҳолисига ахборот-кутубхона хизмати кўрсатишни янада такомиллаштириш тўғрисида»ги Президент Қарорида белгилинган.

    ✔ 1863    🕔 11:27, 14.06.2019
  • Мактуб

    Мактуб

    Ўткир Ҳошимовнинг «Икки эшик ораси» романидаги Қора аммага

    ✔ 1441    🕔 15:41, 07.06.2019
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар