Жиноят ва жазо      Бош саҳифа

АЙБЛАНУВЧИ АЙБДОР, АММО... АЙБДОР ЭМАС

Ажрашиш учун нега эркаклар ариза бермоқда?

«Ёшларни, бўлғуси судьяларни адолат, ҳақиқат руҳида тарбиялашга эришмас эканмиз том маънодаги одил судни яратиш мушкул...» 

АЙБЛАНУВЧИ АЙБДОР, АММО... АЙБДОР ЭМАС

Бу соҳага умрини бағишлаган Гулнора Мирзаалимова фаолиятини фуқаролик ишларини ўрганишдан бошлаган эди. Бугун эса, у қирқ йиллик тажрибасини «Судьялар клуби»да ёшларга улашмоқда. Бу ерда ёш судьялар ишида учраётган чигал вазиятларда қандай йўл тутиш лозимлиги ҳақида устозлардан маслаҳатлар олишди. Чунки бугун жиноятлар, ҳуқуқбузарликларнинг турлари ўзгарган. Одам савдоси, уни эксплуатация қилиш, фоҳишахона сақлаш каби жиноятларнинг янги-янги турлари пайдо бўлмоқда.

— Илгари судьяликка тайинланиш муддати беш йил эди, — дейди Гулнора Мирзаалимова. — Судьяликка 25 ёшдан ҳам тайинланса бўларди. Бугун мезонлар ўзгарган. Энди 30 ёшдан кейин судья бўлиш мумкин. Мантиқан ўйлаб қаралса, 25 ёшли ҳали турмуш қурмаган судья қандай қилиб, ажрашиш учун ариза берган эр-хотиннинг ишини адолатли кўра олади?

Судья пухта билимга ва юксак маънавий салоҳиятга эга бўлиши лозим. Айниқса, унинг ҳиссиётга берилиши ноўрин. Бироқ унинг ички туйғуси ҳам ривожланган бўлиши керак. «Судьялар клуби» да ёш бир судья савол берди. Айтишича, айбланувчи аслида айбсиз, буни у иш кўриш жараёнида аниқлаган, бироқ барча далиллар унга қарши. Бундай пайтда судья қандай йўл тутиш мумкинлиги ҳақида сўради. Бундай пайтда судья аввало, ақлига, ички овозига ҳам таяниши керак бўлади. Бу ҳақда қонунларимизда белгилаб қўйилган.

Иш фаолиятимда уй-жой, мерос масаласига оид бир низони ўрганганман. Иш жуда чигал эди. Самарқанддаги мерос масаласи пойтахтда кўрилган. Иш ўн беш йил давомида мураккаблиги сабаб суддан-судга муддат берилиб ўтиб кетаверган. Бу муддат давомида кимлардир вафот этиб кетган, фарзандлар туғилган, улар улғайиб балоғат ёшига ҳам етган. Суд қарорини кутиб, аризачилар ҳам чарчаган. Қарор чиқариш эса жуда ҳам оғир эди, чунки иш жуда ҳам чалкаш, мураккаб, қонунга тўғри келмайдиган, бироқ инсонийлик нуқтаи назаридан оқлаш мумкин бўлган ҳолатлар аралашиб кетган эди. Ниҳоят, бу ишни ниҳоясига етказиб, қарор чиқариб берганман. Бунда қонунларга амал қилган ҳолда, ички овозга ҳам қулоқ солганман. Натижада томонлар суд қароридан рози бўлган.

Бугун фуқаролик ишларининг ҳолати ҳам ўзгарган. Илгари ажрашиш учун аёллар ариза берган. Бунга эркакларнинг ишламай, аёлига боқиманда бўлиб қолгани, бола-чақасига ғамхўрлик қилмаслиги сабаб бўларди. Судьялар эса, тушунтириш ёки бу муаммони ҳал қилиш йўли билан оилаларни сақлаб қолишга эришган. Ҳозирда эса, эркаклар ариза билан мурожаат қиляпти. Кўп ҳолларда бунга сабаб — аёлининг хиёнати. Бугун техника жуда ривожланган, далиллар аниқ, инкор қилиб бўлмаслиги сабабли судьялар ажрашишга иложсиз қарор чиқаришяпти. Шунда ҳам ажрашишга қарор қилган оилаларга олти ойгача муддат берилмоқда, аммо охир-оқибат барибир иш ажрим билан якунланяпти. Бундай пайтда судьяларга ҳам оғир. Чунки ўртада фарзандларга васийлик, уй-жой муаммоси юзага қалқиб чиқади. Энг ёмони, ота-онаси ажрашган бола руҳиятида салбий кечинмалар куртак ота бошлайди. Бу эса келгусида жамият ҳаётига ҳам чуқур салбий таъсир кўрсатиши аниқ. Оилани муқаддас, деймиз, бироқ маънавиятсизлик, ахлоқсизлик сабаб оилалар бузилмоқда. Оддий низолар, келишмовчиликларни тушунтириш, ажрашгандан кейин келиб чиқадиган муаммолардан огоҳлантириш йўли билан ҳал этиш мумкин ва бунда аксарият оилалар ярашиб ҳам кетади.

Ҳа, судья кунига юзлаб мурожаатларни кўради, ана шу кун мобайнида кимларнингдир тақдирини ҳал қилади. Албатта, судья қонун доирасида иш кўради, бироқ уни масъулият юки умр бўйи тарк этмайди.

 

Гўзалой МАТЁҚУБОВА




Ўхшаш мақолалар

Пора канда қилмаса, пароканда бўлмаймизми?

Пора канда қилмаса, пароканда бўлмаймизми?

🕔12:19, 17.01.2019 ✔103

Ёзувчи Абдулла Қаҳҳорнинг «Порахўр» сарлавҳали эртак-фельетони ёдингиздами? Замонамизда кирпини «пора» деб берса, битиб қолган томоғини очиш учун уни тескари ютадиганлар борми, йўқми? Йўқ бўлса, нега ўша кирпини тутишга интилиб, ўзи қопқонга тушиб қолганлар ҳақида ўқиб қоляпмиз?

Батафсил
Маънавий қашшоқлик қандай пайдо бўлади?

Маънавий қашшоқлик қандай пайдо бўлади?

🕔14:22, 10.01.2019 ✔99

Жиноятнинг қайси бир турини олиб қараманг, уни ҳар қандай дин, миллат, умуминсоний тамойиллар қоралайди. Сабаби, ҳар бир ножўя иш замирида инсонларнинг ўзаро ҳақ-ҳуқуқлари поймол бўлиши ёхуд давлат ва жамият муносабатларининг бузилиши ётади.

Батафсил
Ўсмир қўлидаги беш қути наша

Ўсмир қўлидаги беш қути наша

🕔09:09, 21.12.2018 ✔114

Охирги пайтларда оғир жиноятларга қўрқмасдан қўл ураётган ўсмир-ёшларнинг аксарияти бу йўлга кириб қолишида, асосан, ота-онасининг назоратисиз қолгани ёки носоғлом оилада катта бўлаётгани, уларнинг тарбияси билан ҳеч ким шуғулланмаётганини айтишади. Аслида ҳам шундай.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Пора канда қилмаса, пароканда бўлмаймизми?

    Пора канда қилмаса, пароканда бўлмаймизми?

    Ёзувчи Абдулла Қаҳҳорнинг «Порахўр» сарлавҳали эртак-фельетони ёдингиздами? Замонамизда кирпини «пора» деб берса, битиб қолган томоғини очиш учун уни тескари ютадиганлар борми, йўқми? Йўқ бўлса, нега ўша кирпини тутишга интилиб, ўзи қопқонга тушиб қолганлар ҳақида ўқиб қоляпмиз?

    ✔ 103    🕔 12:19, 17.01.2019
  • Маънавий қашшоқлик қандай пайдо бўлади?

    Маънавий қашшоқлик қандай пайдо бўлади?

    Жиноятнинг қайси бир турини олиб қараманг, уни ҳар қандай дин, миллат, умуминсоний тамойиллар қоралайди. Сабаби, ҳар бир ножўя иш замирида инсонларнинг ўзаро ҳақ-ҳуқуқлари поймол бўлиши ёхуд давлат ва жамият муносабатларининг бузилиши ётади.

    ✔ 99    🕔 14:22, 10.01.2019
  • Ўсмир қўлидаги беш қути наша

    Ўсмир қўлидаги беш қути наша

    Охирги пайтларда оғир жиноятларга қўрқмасдан қўл ураётган ўсмир-ёшларнинг аксарияти бу йўлга кириб қолишида, асосан, ота-онасининг назоратисиз қолгани ёки носоғлом оилада катта бўлаётгани, уларнинг тарбияси билан ҳеч ким шуғулланмаётганини айтишади. Аслида ҳам шундай.

    ✔ 114    🕔 09:09, 21.12.2018
  • Пақилдоқ: тақиқланган, аммо исталганча бор

    Пақилдоқ: тақиқланган, аммо исталганча бор

    «Нега бошқаларга мумкин-у, менга мумкин эмас? Ахир, ўртоқларимни ҳеч ким уришаётгани йўқ-куНорози бўлиб, ҳовлини бошига кўтараётган жиянимни тинчлантирдим-да, онасининг нимадан жиғибийрон бўлаётганини сўрадим. Онасининг айтишича, жияним тушликка деб берилган пулни йиғиб, қаердандир пақилдоқ сотиб олибди...

    ✔ 114    🕔 09:09, 21.12.2018
  • Жиноятга бошлаган йўл — эътиборсизлик

    Жиноятга бошлаган йўл — эътиборсизлик

    «Барча айб менда. Боламни қаровсиз қолдирдим. Уни яхши едириб-ичиришни ўйлабман-у тарбияси ҳақида қайғурмабман. Ваъда бераман, энди ўғлимнинг ҳар бир қадамини назоратга оламан. Жиноятга бошқа қўл урмайди, бир сафар кечиринглар...»

    ✔ 157    🕔 17:42, 06.12.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар