Олтинчи туйғу      Бош саҳифа

БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

Уни қандай енгиш мумкин?

Қизим мен билан тез-тез баҳслашадиган бўлиб қолди. «Сизга керагим йўқ» деган гапни кўп айтади. Четдан назар ташласам, ўзини ёлғиз сезадигандек туюлади.

БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

Унга сирдош, яқин бўлишга, кўнглига қўл солишга уринишим бесамар кет­япти. Нега бундай бўлиб қолганини тушуна олмаяпман. Ҳатто, ўртоқларига ҳам қўшилгиси келмай, бепарво бўлиб қолди, назаримда. У ҳали ёш, энди еттинчи синфда ўқияпти. Нима қилсам бўлади?

Ирода Абдукомилова,

Бекобод тумани

— Айрим ота-она фарзандининг қизиқишига кам эътибор бериши боис муаммоли ҳолатлар юзага келади, — дейди Ёшлар ишонч марказининг психолог-маслаҳатчиси ­Шоҳиста ҚЎЧҚОРОВА. — Кўп ҳолларда бола ўзини ёлғиз, кераксиз, деб ҳис қилади. Катталарнинг далдасига, суянчига муҳтож бўлади. Сабаби, бола тарбиясида аксарият ота-она яхши хулқ-атворни  инобатга олмайди.

Фарзандининг мақтовга лойиқ баъзи ишларига эътибор қилмай, кўпинча ёмон ҳаракатларини  баҳолайди. Дакки бериб, жазолашни афзал кўришади. Тарбияда ҳар кимнинг ўз позицияси бор, албатта. Ҳамма ҳам боласини яхши бўлсин дейди, койиши ҳам шу ниятда, аслида. Бироқ боланинг фикри, хоҳиш-истакларини ҳам унутмаслик зарур. 

Бола ўзини ёлғиз сезмаслиги учун тарбия жараёнида бир нечта жиҳатларга эътибор қаратиш зарур. Аввало, бола осойишта  муҳитда  вояга етиши керак. Агар ота ёки онада стресс, асабийлашиш ҳолатлари кузатилса, бу болага ҳам таъсир ўтказади.

Фарзанддаги хулқ-атвор ижобий бўлиши учун, биринчи навбатда, унга нисбатан муносабатни ўзгартириш, ҳадеб айблайвермаслик керак. Камчиликларини юзига солиш, «уни қила олмадинг, буни эплай олмайсан» қабилида гапириш яхши эмас. Шунчаки, боладаги ёмон хулқни яхшига алмаштиришига озгина руҳий далда, рағбат бериш кифоя. Ундаги ўрнак бўларли жиҳатларни кўрсатинг, токи ўз аксини яхши фазилатлари орқали кўрсин.

Шуни унутмаслик керакки, жаҳл болага ёмон таъсир қилади. Ғазаб билан уни ҳеч қачон тарбиялаб бўлмайди, бу унда, қайтага, жазава уйғотади. Атрофдагиларга нисбатан салбий муносабатда бўлишга олиб келади. Бола хулқига нисбатан ота-онада пайдо бўладиган стресс ва ғазаб, аслида уларни ўзига нисбатан чекловдан далолат беради. Оқибатда боладан аламларини олишга уринади. Ҳар қандай ҳолатда ҳам катталар ғазабини жиловлаши, боланинг онги, беғубор қалбини инобатга олиб, муомалада бўлиши лозим.

Кузатувчанлик бундай пайтларда қўл келади. Бола нима иш билан шуғулланиши бошқа масала, бироқ у ўзини қай вазиятда қандай тутиши, тўғри қарор чиқара оладими ё йўқлигини ота-она эътибордан четда қолдирмаса бас.  Фарзанддаги хислатларга баҳо беришда кўпинча ота-она ўзлари ёқтирган жиҳатларни ахтаради. Бу эса улардаги асл ижобий ва салбий хулқни ажратишда кишини адаштиради.

Шу боис боладаги мавжуд характерга холис қараш, ижобий хулқини мақтаб туриш орқали унда айни шу феъл сақланиб қолишига эришилади. Иложи борича фарзанд билан кўпроқ вақт бирга бўлишга ҳаракат қилиш, ўзаро яқинлик сари муҳим қадамдир. Ота-она доим бола учун ўрнак бўлади.

 

«Оила даврасида» мухбири

Ноилахон АҲАДОВА

ёзиб олди.




Ўхшаш мақолалар

Фазилатнинг энг яхшиси

Фазилатнинг энг яхшиси

🕔11:42, 20.09.2018 ✔24

Қандай одам андиша ва фаросат эгаси бўла олади? Булар ўзи инсонга нима учун керак?

Батафсил
БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

🕔15:08, 16.02.2018 ✔474

Уни қандай енгиш мумкин?

Қизим мен билан тез-тез баҳслашадиган бўлиб қолди. «Сизга керагим йўқ» деган гапни кўп айтади. Четдан назар ташласам, ўзини ёлғиз сезадигандек туюлади.

Батафсил
БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

🕔14:38, 01.02.2018 ✔562

Бунга айбдор ким?

Бола улғайгани сари атроф-муҳит, жамият ҳақидаги қарашлари шаклланиб бораверади. У ўз олдига улкан мақсадлар қўяди, муайян ютуқларга эришгиси келади. Аммо бу йўлда баъзан у турли ғов, тўсиқларга учрайди. Ҳатто яқинлари билан муаммолар юзага келади,  келишмовчиликларга бориб қолади. Хўш, бундай ҳолатда нима қилиш керак?

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Фазилатнинг энг яхшиси

    Фазилатнинг энг яхшиси

    Қандай одам андиша ва фаросат эгаси бўла олади? Булар ўзи инсонга нима учун керак?

    ✔ 24    🕔 11:42, 20.09.2018
  • БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

    БОЛАДАГИ САЛБИЙ ХУЛҚ-АТВОР

    Уни қандай енгиш мумкин?

    Қизим мен билан тез-тез баҳслашадиган бўлиб қолди. «Сизга керагим йўқ» деган гапни кўп айтади. Четдан назар ташласам, ўзини ёлғиз сезадигандек туюлади.

    ✔ 474    🕔 15:08, 16.02.2018
  • БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

    БОЛА АГРЕССИВ БЎЛСА…

    Бунга айбдор ким?

    Бола улғайгани сари атроф-муҳит, жамият ҳақидаги қарашлари шаклланиб бораверади. У ўз олдига улкан мақсадлар қўяди, муайян ютуқларга эришгиси келади. Аммо бу йўлда баъзан у турли ғов, тўсиқларга учрайди. Ҳатто яқинлари билан муаммолар юзага келади,  келишмовчиликларга бориб қолади. Хўш, бундай ҳолатда нима қилиш керак?

    ✔ 562    🕔 14:38, 01.02.2018
  • ЎЗИДАН КАТТАГА КЎНГИЛ ҚЎЙГАН ҚИЗ

    ЎЗИДАН КАТТАГА КЎНГИЛ ҚЎЙГАН ҚИЗ

    Бунга ким айбдор?

    «...Мактаб ўқувчиси бўлган кезларим ўйинқароқ, бироз масъулиятсиз эдим. Боз устига, онам билан сира чиқиша олмасдим. «Мени тушунмайсиз», «Нега ҳадеб иш қилдираверасиздея хархаша қилганларим ҳамон эсимда. Ўша кезлар онамнинг берган даккиси сабабини бугун тушунган сари ўзимдан уялиб кетаман.

    ✔ 600    🕔 18:53, 18.01.2018
  • ЎҒИЛ БОЛА ТАРБИЯСИДАГИ НОЗИК ЖИҲАТ

    ЎҒИЛ БОЛА ТАРБИЯСИДАГИ НОЗИК ЖИҲАТ

    Бу палладаги хато қимматга тушади

    «Ўғлим кичкиналигида жуда серғайрат, қизиқувчан эди. Мактабни ҳам аъло баҳоларга тугатди. Ҳозир ўн тўққиз ёшда. Негадир аввалги иштиёқи сўниб, ишёқмас бўлиб қолган. Туну кун телефонга берилиб, вақтини бекор ўтказади. Бирор ишнинг бошини тут, десак, унамаяпти... Унга нима бўлганини, мудраган иштиёқини қандай қилиб «уйғотиш»ни билолмай оворамиз...»

    ✔ 586    🕔 18:51, 18.01.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар