Туризм      Бош саҳифа

ҚИЗИЛҚУМНИНГ «ТОШ ЎРМОН»И

«Тош ўрмон»га яна беш чақиримча қолди, у ёғига отда борамиз». Қалмирза оға айтгандай, отларга миндик ва олдинма-кейин бўлиб, йўлга тушдик.

ҚИЗИЛҚУМНИНГ «ТОШ ЎРМОН»И

Тўрт томон саҳро. Салкам 300 минг квадрат километр майдонни эгаллаган Қизилқум саҳросининг ҳайвонот ва наботот олами тамомила ўзгача. Узоқ-узоқлардан туя ва йилқи уюрлари, сал берироқда қўй-қўзилар ўтлаб юргани кўзга ташланади. Чўл қушларининг чуғур-чуғури тинмайди.

«Тош ўрмон» жойлашган ҳудудга бориш учун Навоийдан чиққан уловда қарийб саккиз соат юриш керак бўлади. Оралиқ масофа тўрт юз чақиримдан кўпроқ. Бунча йўл юриш айтишга осон. Аммо боргач, афсусланмайсиз. Чўлдаги мўъжиза сизни маҳлиё этиши аниқ. Беихтиёр: «Шунақа тинч, сокин жойлар ҳам бор экан-а?!», деб юборасиз.

Сўнгги пайтларда Учқудуқнинг Мингбулоқ овулидан ўттиз чақирим масофадаги Жарақудуқ дарасига келувчи маҳаллий ва хорижий сайёҳларнинг сони кўпайиб қолди. Дарага шунча йўл босиб, тўқсон беш, юз миллион йиллик ноёб табиий объектни томоша қилгани келади. Айниқса, «Тош ўрмон»да бўлганлар аввало, тош қотган чиғаноқлар, акула тишлари ва скелети, дарахт таналари, ҳатто, ўрдакбурун динозаврнинг тошга айланган болдир суякларини кўриб ҳайратга тушиши табиий. Шу ўринда унинг пайдо бўлишига нима сабаб бўлган, деган савол туғилади. Қадимда коинотдан учиб тушган метеоритларнинг денгизга тушиши натижасида унинг суви парланиб кетган. Натижада бу ерлар бир неча юз йиллар давомида чанг-тўзон гирдобида қолган, қуёш нури умуман тушмаган. Табиий, физик ва кимёвий жараёнлар натижасида денгиз атрофидаги ўрмонзорлар, сув ва қуруқликда яшовчи жониворларнинг бари тошга айланган. Бу илмий хулосани Ўзбекистон, Россия, АҚШ, Буюк Биритания ҳамда канадалик олимлар ҳамкорлигидаги Халқаро экспедиция ҳам маъқуллаган.

«Тош ўрмон»га яқин ҳудуддаги тошларни ёриб, ўсган ёввойи жийдаларга узоқ тикилиб қолдим. Афсуски, кейинги йилларда ундаги тошларни бу ерга келиб-кетувчилар беармон ташиб кетаётган экан. Натижада унинг бугунги кўриниши кечагисидан фарқ қила бошлаган. Наҳотки, бундай қилиш мумкин эмаслигини баъзилар англаб етмаётган бўлса?!. Афсус...

Дунёнинг саноқли давлатларида бундай ноёб тошлар учрайди. Назаримда, бу бойлигимизни аллақачон бутун дунёга намойиш этиш фурсати етган.

 

Улуғбек АКТАМОВ




Ўхшаш мақолалар

Нуротанинг илоҳий чашмаси

Нуротанинг илоҳий чашмаси

🕔10:32, 14.06.2018 ✔28

Унинг балиғини нима учун истеъмол қилиш мумкин эмас?
 

Батафсил
Бақа кўзими ё тоғ лоласи?

Бақа кўзими ё тоғ лоласи?

🕔13:44, 07.06.2018 ✔43

Нурота тоғ тизмаларида ноёб табиий манзаралар бор. Нураш, эрозия, шамол ва бошқа жараёнлар улкан тошларга нақш ва ишлов берган. Бу маконларда қадимги даврда яшаган ҳайвонларнинг излари, суяклари, ўсимликларнинг қолдиқларини ҳам кўриш мумкин.

Батафсил
Қайноқ чўлдаги  муздек сув

Қайноқ чўлдаги муздек сув

🕔15:33, 31.05.2018 ✔50

Юртимиздаги меъморий обидалару ноёб ёдгорликлар аждодларимизнинг буюк ақл-тафаккурга, чуқур билимга эга бўлганидан далолат. Ана шундай обидалардан бири Навоий вилояти Кармана тумани ҳудудида, халқаро аэропорт­нинг шундоқ ёнида, Самарқанд ва Бухорони боғловчи катта йўл бўйидаги сардобадир.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Нуротанинг илоҳий чашмаси

    Нуротанинг илоҳий чашмаси

    Унинг балиғини нима учун истеъмол қилиш мумкин эмас?
     

    ✔ 28    🕔 10:32, 14.06.2018
  • Бақа кўзими ё тоғ лоласи?

    Бақа кўзими ё тоғ лоласи?

    Нурота тоғ тизмаларида ноёб табиий манзаралар бор. Нураш, эрозия, шамол ва бошқа жараёнлар улкан тошларга нақш ва ишлов берган. Бу маконларда қадимги даврда яшаган ҳайвонларнинг излари, суяклари, ўсимликларнинг қолдиқларини ҳам кўриш мумкин.

    ✔ 43    🕔 13:44, 07.06.2018
  • Қайноқ чўлдаги  муздек сув

    Қайноқ чўлдаги муздек сув

    Юртимиздаги меъморий обидалару ноёб ёдгорликлар аждодларимизнинг буюк ақл-тафаккурга, чуқур билимга эга бўлганидан далолат. Ана шундай обидалардан бири Навоий вилояти Кармана тумани ҳудудида, халқаро аэропорт­нинг шундоқ ёнида, Самарқанд ва Бухорони боғловчи катта йўл бўйидаги сардобадир.

    ✔ 50    🕔 15:33, 31.05.2018
  • ҚИЗИЛҚУМНИНГ «ТОШ ЎРМОН»И

    ҚИЗИЛҚУМНИНГ «ТОШ ЎРМОН»И

    «Тош ўрмон»га яна беш чақиримча қолди, у ёғига отда борамиз». Қалмирза оға айтгандай, отларга миндик ва олдинма-кейин бўлиб, йўлга тушдик.

    ✔ 60    🕔 18:01, 24.05.2018
  • «ОҚ ТОҒЛАРНИ ИЗЛАДИМ, ҚОРА ТОҒЛАР ДУЧ КЕЛДИ...»

    «ОҚ ТОҒЛАРНИ ИЗЛАДИМ, ҚОРА ТОҒЛАР ДУЧ КЕЛДИ...»

    Зомин ва Нурота тизма тоғларини Жиззах яқинидаги Илонўтди дараси ажратиб туради. Бу жойни туб аҳоли Амир Темур дарвозаси ёки ғори деб ҳам атайди.

    ✔ 77    🕔 16:12, 17.05.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар