Туризм      Бош саҳифа

ҚИЗИЛҚУМНИНГ «ТОШ ЎРМОН»И

«Тош ўрмон»га яна беш чақиримча қолди, у ёғига отда борамиз». Қалмирза оға айтгандай, отларга миндик ва олдинма-кейин бўлиб, йўлга тушдик.

ҚИЗИЛҚУМНИНГ «ТОШ ЎРМОН»И

Тўрт томон саҳро. Салкам 300 минг квадрат километр майдонни эгаллаган Қизилқум саҳросининг ҳайвонот ва наботот олами тамомила ўзгача. Узоқ-узоқлардан туя ва йилқи уюрлари, сал берироқда қўй-қўзилар ўтлаб юргани кўзга ташланади. Чўл қушларининг чуғур-чуғури тинмайди.

«Тош ўрмон» жойлашган ҳудудга бориш учун Навоийдан чиққан уловда қарийб саккиз соат юриш керак бўлади. Оралиқ масофа тўрт юз чақиримдан кўпроқ. Бунча йўл юриш айтишга осон. Аммо боргач, афсусланмайсиз. Чўлдаги мўъжиза сизни маҳлиё этиши аниқ. Беихтиёр: «Шунақа тинч, сокин жойлар ҳам бор экан-а?!», деб юборасиз.

Сўнгги пайтларда Учқудуқнинг Мингбулоқ овулидан ўттиз чақирим масофадаги Жарақудуқ дарасига келувчи маҳаллий ва хорижий сайёҳларнинг сони кўпайиб қолди. Дарага шунча йўл босиб, тўқсон беш, юз миллион йиллик ноёб табиий объектни томоша қилгани келади. Айниқса, «Тош ўрмон»да бўлганлар аввало, тош қотган чиғаноқлар, акула тишлари ва скелети, дарахт таналари, ҳатто, ўрдакбурун динозаврнинг тошга айланган болдир суякларини кўриб ҳайратга тушиши табиий. Шу ўринда унинг пайдо бўлишига нима сабаб бўлган, деган савол туғилади. Қадимда коинотдан учиб тушган метеоритларнинг денгизга тушиши натижасида унинг суви парланиб кетган. Натижада бу ерлар бир неча юз йиллар давомида чанг-тўзон гирдобида қолган, қуёш нури умуман тушмаган. Табиий, физик ва кимёвий жараёнлар натижасида денгиз атрофидаги ўрмонзорлар, сув ва қуруқликда яшовчи жониворларнинг бари тошга айланган. Бу илмий хулосани Ўзбекистон, Россия, АҚШ, Буюк Биритания ҳамда канадалик олимлар ҳамкорлигидаги Халқаро экспедиция ҳам маъқуллаган.

«Тош ўрмон»га яқин ҳудуддаги тошларни ёриб, ўсган ёввойи жийдаларга узоқ тикилиб қолдим. Афсуски, кейинги йилларда ундаги тошларни бу ерга келиб-кетувчилар беармон ташиб кетаётган экан. Натижада унинг бугунги кўриниши кечагисидан фарқ қила бошлаган. Наҳотки, бундай қилиш мумкин эмаслигини баъзилар англаб етмаётган бўлса?!. Афсус...

Дунёнинг саноқли давлатларида бундай ноёб тошлар учрайди. Назаримда, бу бойлигимизни аллақачон бутун дунёга намойиш этиш фурсати етган.

 

Улуғбек АКТАМОВ




Ўхшаш мақолалар

Қорақалпоқ жозибаси

Қорақалпоқ жозибаси

🕔11:21, 16.08.2018 ✔2

Қорақалпоқ халқининг амалий санъат намуналарини ўзида жамлаган музей дунёда иккинчи ўринда туради.

Батафсил
Қалъани суйган дарё

Қалъани суйган дарё

🕔11:27, 09.08.2018 ✔26

Шаҳар қамал қилинганда ҳам улар енгилмаган, сабаби...

Батафсил
Келинчак тоғи

Келинчак тоғи

🕔11:41, 26.07.2018 ✔45

Фориш марказига етиб олиш учун машина пойлаб турибман. Аксига олиб бирорта улов ўтмаса денг. Начора, сабр қилишга тўғри келади. Атроф бийдай дала. Турган жойимдан Айдаркўл аниқ-равшан кўриниб тураркан. Қуёш чиқадиган ёқдаги қоялар эса, қордан дўппи кийган. Ўша томонга узоқ тикилиб қолдим.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Қорақалпоқ жозибаси

    Қорақалпоқ жозибаси

    Қорақалпоқ халқининг амалий санъат намуналарини ўзида жамлаган музей дунёда иккинчи ўринда туради.

    ✔ 2    🕔 11:21, 16.08.2018
  • Қалъани суйган дарё

    Қалъани суйган дарё

    Шаҳар қамал қилинганда ҳам улар енгилмаган, сабаби...

    ✔ 26    🕔 11:27, 09.08.2018
  • Келинчак тоғи

    Келинчак тоғи

    Фориш марказига етиб олиш учун машина пойлаб турибман. Аксига олиб бирорта улов ўтмаса денг. Начора, сабр қилишга тўғри келади. Атроф бийдай дала. Турган жойимдан Айдаркўл аниқ-равшан кўриниб тураркан. Қуёш чиқадиган ёқдаги қоялар эса, қордан дўппи кийган. Ўша томонга узоқ тикилиб қолдим.

    ✔ 45    🕔 11:41, 26.07.2018
  • Жуннати — бир қоп тош жун

    Жуннати — бир қоп тош жун

    Қўй-қўзи, эчки-улоқлар ҳам тошга айланган.

    ✔ 66    🕔 10:51, 19.07.2018
  • Амир Темур ғори

    Амир Темур ғори

    Ҳамроҳларим билан Ҳисор тоғларининг баланд довонига етганимизда шаррос ёмғир қуйиб берди. Паналаш учун ўзимизни бир улкан харсанг остига урдик.

    ✔ 75    🕔 10:30, 12.07.2018
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар