Китоб бу — мўъжиза      Бош саҳифа

Тарих қайта тилга кирди

Ўзбек халқи кўчманчи ё келгинди эмаслиги илмий исботини топди.

Тарих қайта тилга кирди

«Ўзбекистон» нашриёт-матбаа ижодий уйи томонидан «История происходжения узбекского народа» китоби нашр этилди.

— Ушбу китобни тайёрлаш учун қирқ йил тайёргарлик кўрилди, — дейди китоб муаллифи, «Эл-юрт ҳурмати» ордени соҳиби, академик Аҳмадали Асқаров. — Хорижий давлатларда бўлганимда, халқаро анжуманларда юртимиз тарихига оид бирон манба учратсам, уни шу китоб учун йиғиб юрдим. Ҳатто топилган маълумотларни тегишлилиги бўйича бобларга ажратиб бордим. Тўпланган маълумотларни илмий таҳлил ва тадқиқ қилиб, тартиблаб чиқиб, китоб ҳолига келтириш учун эса икки йил вақт сарфланди. Ниҳоят, антропологик далиллар ва ёзма тарихий манбаларга асосланиб, ўзбек халқининг келиб чиқиш тарихи камида тўрт минг йил экани ҳақидаги илмий хулоса ўз исботини топди.

Муаллифнинг билдиришича, бундай илмий хулосага келиш учун юртимиз ҳудудидан топилган антропологик топилмалар билан бир қаторда япон ва хитой тарихига оид қадимий ёзма манбалар ҳам асос бўлган. Уларда туркийлар шу ҳудудга баъзи бир «тарихчи»лар таъкидлаганидек, XVI асрда Шайбонийхон билан бирга кириб келган эмас. Балки улар шу заминда минг йиллар давомида муқим яшаб келаётган туб аҳоли ҳисобланади. Уларнинг тили ҳам форс ва эроний тиллар эмас. Олим буни V — VII асрларда аждодларимиз туркий тилда сўзлашгани ва шу тилда ижод қилгани билан изоҳлайди.

«Шундай қилиб, — деб ёзади муаллиф, — юқорида зикр этилган факт ва материаллар таҳлилидан келиб чиқиб, айтиш мумкинки, Ўрта Осиё, жумладан,  Ўзбекистон ҳудудлари жуда қадим-қадим замонлардан узлуксиз равишда одамзод яшаган макон бўлиб келган. Унинг табиий-географик шароити, экологик имкониятлари қадимги тош давридан бошлаб аждодлар эътиборини ўзига тортган...»

Ушбу фундаментал асар ўзбек халқининг яқин тўрт минг йиллик этногенез ва этник ҳамда миллат тарихини ўз ичига олган. Унда кўтарилган айрим масалалар эски концепция тарафдорларининг эътирозларини қўзғаши мумкин. Чунки фанда янги ғоялар дастлаб объектив ва субъектив қаршиликларга учрайди. Муаллиф бундан чўчимайди, ўз ғояларини илмий ҳимоя қилишдан чарчамайди. Бошқалардан фарқли равишда бу илмий муаммовий жумбоқ илдизларини чуқур англаган ҳолда ўз илмий қарашларини бирламчи манбаларга таяниб асослашга эришган. Ушбу китобнинг чоп этилиши янги тадқиқотларнинг юзага келишида туртки бўлади.

Мазкур китобнинг 2015 йилда чоп этилган ўзбек тилидаги нашри китобхонлар орасида тез тарқалди. Ҳозир ҳам унга талаб катта. Шу эҳтиёждан келиб чиқиб ҳамда билдирилган таклиф ва мулоҳазаларни инобатга олиб, китобнинг рус тилидаги вариантини чиқаришга киришилган эди. Бу хайрли иш АТБ «Қишлоқ қурилиш банк» ҳомийлигида амалга оширилди. Китоб ўқув юртлари ва маънавият марказларига бепул тарқатилиши кўзда тутилган.

Ўзбек халқининг келиб чиқиши тарихи ҳақидаги ушбу фундаментал асарнинг юксак илмий ва полиграфик асосда чоп этилиши илм-фан ривожида яна бир катта ютуқ бўлди.

 

Абдукарим АВАЗБЕКОВ           




Ўхшаш мақолалар

Бахт учун кураш

Бахт учун кураш

🕔18:43, 11.07.2019 ✔46

Халқимиз орасида «Кундошлик уйда кунда жанжал», – деган ибора юради. Бу ниҳоятда ўйлаб топилган гап. Чунки кундошлар бир уйда яшаса, кунора бўлмаса ҳам, ҳафтада, ойда оилада жанжал чиқиши табиий.

Батафсил
Кутубхона туманларда ҳам бўлади

Кутубхона туманларда ҳам бўлади

🕔11:27, 14.06.2019 ✔89

Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхона қошида 186 та туман (шаҳар) ахборот-кутубхона марказлари ташкил этилади. Бу «Ўзбекистон Республикаси аҳолисига ахборот-кутубхона хизмати кўрсатишни янада такомиллаштириш тўғрисида»ги Президент Қарорида белгилинган.

Батафсил
Мактуб

Мактуб

🕔15:41, 07.06.2019 ✔125

Ўткир Ҳошимовнинг «Икки эшик ораси» романидаги Қора аммага

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Бахт учун кураш

    Бахт учун кураш

    Халқимиз орасида «Кундошлик уйда кунда жанжал», – деган ибора юради. Бу ниҳоятда ўйлаб топилган гап. Чунки кундошлар бир уйда яшаса, кунора бўлмаса ҳам, ҳафтада, ойда оилада жанжал чиқиши табиий.

    ✔ 46    🕔 18:43, 11.07.2019
  • Кутубхона туманларда ҳам бўлади

    Кутубхона туманларда ҳам бўлади

    Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхона қошида 186 та туман (шаҳар) ахборот-кутубхона марказлари ташкил этилади. Бу «Ўзбекистон Республикаси аҳолисига ахборот-кутубхона хизмати кўрсатишни янада такомиллаштириш тўғрисида»ги Президент Қарорида белгилинган.

    ✔ 89    🕔 11:27, 14.06.2019
  • Мактуб

    Мактуб

    Ўткир Ҳошимовнинг «Икки эшик ораси» романидаги Қора аммага

    ✔ 125    🕔 15:41, 07.06.2019
  • Энг  холи кўзгу

    Энг холи кўзгу

    Матназар АБДУЛҲАКИМ

    Кулгу хоналари деб аталувчи томошагоҳлар бор. Шуларга кириб кўрганмисиз? Мазкур хоналардаги шаклни бузиб кўрсатадиган кўзгулар сизни шундай бир аҳволда намоён қиладики, беихтиёр ўзингизни кулгудан тиёлмай қоласиз. 

    ✔ 110    🕔 15:40, 07.06.2019
  • Эл одамлари

    Эл одамлари

    Ёзувчи Анвар Суюн навбатдаги китобини китобхонлар ҳукмига ҳавола қилди. Муаллифнинг «Тафаккур» нашриётида чоп этилган «Эшмонбек» китобидан бир қисса ва тўрт ҳикоя ўрин олган.

    ✔ 120    🕔 11:13, 31.05.2019
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар