Саломатлик      Бош саҳифа

Вакцина гриппдан сақлай оладими?

Ҳозир шамоллаш ва гриппнинг айни мавсуми. Бурун битса, томоқ оғриса, кимдир «шамоллабман» деса, бошқа биров «грипп бўлдим шекилли», дейди.

Вакцина гриппдан  сақлай оладими?

Яъни, кўпчилик уларни битта касаллик деб ўйлайди. Аслида эса шамоллаш ва грипп касаллик белгиларига кўра, бир-биридан фарқланади.

— Шамоллаш вируси ҳаво-томчи йўли орқали юқиб, нафас йўлларининг шиллиқ қаватини яллиғлайди, — дейди Тошкент тиббиёт академияси болалар касалликлари кафедраси доценти, тиббиёт фанлари номзоди, педиатр Эркин Худойқулов. — Енгил ҳолсизлик, томоқ оғриши, ёқимсиз йўтал хуружи, бурун битиши ҳолатлари кузатилади. Баъзилар кунлар совиши шамоллашга сабаб бўлади, деб фараз қилади. Аслида бундай эмас. Бунга асосий сабаб тананинг совуқ об-ҳавони ҳаддан ташқари ўтказиб юборишидир. 

Грипп инфекцияси ҳам ҳаво-томчи йўли орқали юқади. Фақат касаллик одамга юққанда тана ҳарорати бирдан юқорига, 38°-40°гача кўтарилади. Бунда юз қизариши, бош оғриши, кучли ҳолсизлик, суяк ва мушаклар қақшаши кузатилади. Шунингдек, касалликнинг дастлабки соатлари ёки эртасига бурун битиши, тумов ва йўтал аломатлари пайдо бўлади.

Гриппни юқтириб олган бемор акса урганда, йўталганда, суҳбатлашганда кўп миқдорда грипп вируси ажралиб чиқади ва қисқа муддатда атроф зарарланади. Шу тариқа вирус заиф, нимжон, иммунитети паст болага, кексага, ҳомиладор аёлга ҳамда сурункали хасталиги бор кишига тез юқади. Бунинг олдини олиш учун бемор оғзини махсус ниқоб билан ёпиб юриши лозим. У грипп вирусининг ҳавога тарқалишини 70 баробарга камайтиради.

— Гриппдан ҳимояланишнинг энг самарали йўлларидан бири — касалликка қарши вакцина қабул қилиш. Аммо вакцинани олган кишиларда ҳам баъзан бош оғриши, кўнгил айниши каби аломатлар бўлар экан. Бунинг сабаби нимада?

— Гриппга қарши эмланишдан олдин тиббий кўрикдан ўтиш шарт. Шунда кишининг организмида бирор турдаги хасталик бор-йўқлигига қараб хулоса чиқарилади. Шифокор рухсат бергандан кейин эмлашга рухсат берилади.

Вакцина қабул қилгандан сўнг, организмда касалликка қарши иммунитет шаклланади. Иммунитет икки-уч кунда шаклланиши боис бош оғриғи ва кўнгил айниши кузатилиши ҳам мумкин. Агар бу ҳолат чўзилаверса, шифокор кўригига бориш лозим. Вакцинани олган киши бир йил давомида касалликни юқтирмаслиги мумкин.

— Касалликни уй шароитида қандай даволаш мумкин?

— Бунда қуйидагиларни тавсия этиш мумкин. Аввало, касаллик юққанда бемор ётган хона ҳавосини тез-тез алмаштириб туриш керак. Бу хонада вируслар тўпланишининг олдини олади. С витаминига бой бўлган лимон, малинали чой, наъматак дамламасини ичиб туриш лозим. Витаминларга бой турли шарбатлардан ичилса ҳам, мақсадга мувофиқ.

Бундан ташқари, беҳи истеъмол қилиш яхши фойда беради. Касаллик йўтал билан кечаётган бўлса, у ҳолда бир дона беҳини иккига бўлиб, данакларидан тозалаб чуқурча қилинади ва унга асал қўшиб газ печида паст оловда бир соат давомида димланади. Уни иссиқлигида истеъмол қилиш йўтални тез бартараф этишга ёрдам беради. Шунингдек, намакоб сув билан бурунни чайишнинг ҳам нафи катта.

Бемор ётган хонага исириқ тутатиш. У ҳаводаги вирусларни йўқ қилади. Аммо беморнинг исириққа аллергияси бўлса, уни тутатмаган маъқул. Чунки исириқ тутуни беморнинг нафас йўлларини бўғиб, аҳволини янада ёмонлаштириши мумкин.

Пиёз ҳам касалликка қарши яхши воситалардан бири. Пиёз сувини сиқиб, бирга бир қилиб сув қўшилади ва бурунга томизилади. Шунда бурундан нафас олиш яхшиланади ва бурундаги вирус фаоллиги йўқолади.

 

Бекзод НАСИМБОЕВ,

ёзиб олди.




Ўхшаш мақолалар

Фойдали  ниқоблар

Фойдали ниқоблар

🕔15:30, 24.05.2019 ✔380

Ёғли юз териси учун
Асалли ниқоб. 1 дона тухум оқи 1 чойқошиқ асал билан аралаштирилади.

Батафсил
Болаларда ич кетиш — диарея

Болаларда ич кетиш — диарея

🕔10:54, 17.05.2019 ✔517

Болаларда ошқозон-ичак касалликлари нима учун тез-тез бўлиб туради? Буни тушуниш учун уларда овқат ҳазм қилиш тизимининг қандай тузилганлигини билиш керак.

Батафсил
БУЙРАК ВА ЖИГАРГА ЁРДАМЧИ

БУЙРАК ВА ЖИГАРГА ЁРДАМЧИ

🕔10:50, 17.05.2019 ✔419

Гилос юртимизда энг кўп тарқалган мевалардан биридир. Айни ҳозирдан пишишни бошлаб ёзнинг ўрталаригача дастурхонимиз кўркига айланади.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Фойдали  ниқоблар

    Фойдали ниқоблар

    Ёғли юз териси учун
    Асалли ниқоб. 1 дона тухум оқи 1 чойқошиқ асал билан аралаштирилади.

    ✔ 380    🕔 15:30, 24.05.2019
  • Болаларда ич кетиш — диарея

    Болаларда ич кетиш — диарея

    Болаларда ошқозон-ичак касалликлари нима учун тез-тез бўлиб туради? Буни тушуниш учун уларда овқат ҳазм қилиш тизимининг қандай тузилганлигини билиш керак.

    ✔ 517    🕔 10:54, 17.05.2019
  • БУЙРАК ВА ЖИГАРГА ЁРДАМЧИ

    БУЙРАК ВА ЖИГАРГА ЁРДАМЧИ

    Гилос юртимизда энг кўп тарқалган мевалардан биридир. Айни ҳозирдан пишишни бошлаб ёзнинг ўрталаригача дастурхонимиз кўркига айланади.

    ✔ 419    🕔 10:50, 17.05.2019
  • Менингит болаларда кўп учрайди...ми?

    Менингит болаларда кўп учрайди...ми?

    Сўнгги вақтларда турли ижтимоий тармоқларда мамлакатимизда аҳоли ўртасида менингит касаллиги тарқалаётгани ҳақида хабарлар пайдо бўлмоқда. Аммо 14 март куни Соғлиқни сақлаш вазирлиги ушбу ҳолат бўйича жойлардаги вазият юзасидан изоҳ берди ва эпидемиологик ҳолат барқарор, хавотирга ўрин йўқ, дея маълум қилди.

    ✔ 532    🕔 12:54, 25.03.2019
  • Болалар гайморит бўлмайди

    Болалар гайморит бўлмайди

    Инсон соғлиғига дахл қиладиган ҳар қандай касаллик ўз вақтида даволанмаса, хавфли тус олади. 

    ✔ 679    🕔 23:25, 06.02.2019
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар