Туризм      Бош саҳифа

Ахсикентнинг учар арғумоқлари

Санкт-Петербургнинг марказида, мавжланиб оқаётган Нива дарёси соҳилидаги хиёбонни кезиш одамга ўзгача кайфият бағишлайди. 

Ахсикентнинг учар арғумоқлари

Камина шу одатга амал қилиб катта сувлик бўйидаги сўлим манзилларни ортда қолдириб, Эрмитажнинг муҳташам залларини айланиб юрибман. Эрмитажда дунёнинг бор осори-атиқаси, ажойиботлари жамланган. Шулардан бирига санъат кошонасини синчиклаб кезиш асносида дуч келдим. Бу Ахсикентдан топилган ноёб ғиштлардир. Уларнинг сони хийлагина кўп экан. Ғиштларки, пишиқ ва ўта чидамли қилиб тайёрланган. Назаримда, уларнинг қаддини на табиат, на орадан кечган йиллар тўфони бука олган. Бу қадимий топилма ёнидан бир зум бўлса-да, сайёҳлар аримайди. Ана ўшанда қалбимни аждодларимизнинг шавкатли номи билан фахрланиш ҳисси чулғайди. Буни очиқча сезган бошқа миллат вакиллари менга ҳавасу ҳайрат билан қарайди. Шу-шу ота-боболаримизнинг ақл-тафаккури билан II - III асрларда тикланган, жаҳон аҳлини лол қолдирган Ахсикент қалъасига қизиқиш баттар оловланди. 

Ахсикент қалъаси. Унинг шундоққина яқинидан пишқириб, ўйноқлаб азим Сирдарё оқиб ўтади. Сув бўйи ҳам, қалъа атрофи ҳам жарликлардан иборат. Бу ғанимларни қалъага яқинлаштирмаслик учун, айниқса, жуда қўл келган. Шамол димоққа турфа хил гиёҳларнинг муаттар ва хушбўйини келтириб уради. Қушлар чуғур-чуғури зум ҳам тинмайди. Аслида II-III асрда барпо этилган қалъа тўрт юз гектардан ошиқ майдонни эгаллаган. Қалъага кирадиган бешта дарвоза бўлган, деворнинг қалинлиги беш ярим метрни ташкил этган. Ер ости йўли қаттиқ қўриқланган, сув сопол қувирлар ёрдамида тоғдан келтирилган экан. 
Маълумотларга кўра, 1620 йилдаги кучли ва даҳшатли зилзила қалъанинг вайрон бўлишига сабаб бўлган. Шундан сўнг бу масканда ҳеч ким истиқомат қилмаган. 
Бундай қараганда мазкур қалъанинг тақдири ҳам Дабусия ва Шоҳруҳия қалъалари тарихига ўхшаб кетади. Негаки, ҳар икки қалъа катта сувлик бўйида, яъни дарёнинг шундоққина ёқасида тикланган. Қизиқ, ҳаётда инсонлар қисматига қалъалар кечмиши ҳам жуда яқин бўлар экан-да. Бундан ҳайратланмай илож йўқ.
...Ана, Умаршайх Мирзо ўғли кичкина Бобур Мирзо билан олдинма-кейин келяпти. Ҳар иккисининг ҳам остида афсонавий Фарғона арғумоғи. Уларни сал нарида кузатиб келаётган суворийларнинг қўлида Ахсикент заминида меҳр билан тайёрланган Дамашқ қиличлари ялтиллаб турибди. Чиндан ҳам ўша кезлари бу жойда ишланган қилич ва Фарғона тулпорларининг довруғи олам аро ёйилган эди.
Ота ва ўғилнинг мақсади бир маҳаллар Темурийзодалар сулоласининг муносиб давомчиси Мирзо Улуғбек хийла вақт бўлган, у ҳайрат ва ўзгача ҳаяжон ила ситораларни кузатган Ахсикент қалъасини обдон томоша қилиш эди. Шундан кейин ҳам Умаршайх Мирзо ўғли билан бу жойда кўп бор бўлди. Ҳатто, Бобур орадан йиллар ўтиб дунёнинг энг катта ва қудратли давлатларидан бири — Ҳиндистонга ҳукмрон бўлганида ҳам Ахсикентни ва бу замин билан боғлиқ уйғоқ хотираларини асло унутмади. Тушларида дарё соҳилларини кўриб чиқарди. Ота юртидан келган карвонбошидан Ахсикент манзараларини қайта-қайта сўрашдан сира эринмасди. «Бобурномада» ҳам Ахсикент манзараси, Банд солув йўли ёрқин бўёқларда тасвирланганидан ҳам Мирзо Бобурнинг бу масканга ишқи нечоғли эканини англаш қийин эмас.
Солланиб, шитоб билан оқаётган дарё яқинидаги (Наманган вилоятида) Ахсикент қалъасига тегишли бўлган ер майдони етмиш олти гектар экани тарихий манбааларда аниқланган. Узоқ вақт эътиборсизлик ва лоқайдлик туфайли завол топиб ётган бу манзил маҳаллий ва хорижий сайёҳларнинг қадами аримайдиган, уларга олам-олам завқ улашадиган табаррук, қадимий масканга айланиб улгурди. Ахир, ота-боболаридан қолган осори-атиқаларни, битмас-туганмас меросни асрайдиган халқ асло завол топмагай.
Улуғбек АКТАМОВ




Ўхшаш мақолалар

«КЕЛИНТОШ»

«КЕЛИНТОШ»

🕔13:49, 01.11.2019 ✔365

Қояга чирмашиб чиқиш учун хийлагина тер тўкишимга тўғри келди. «Пастликка қараманг, бошингиз айланади. Қиррадор шаклдаги қоянинг кемтик жойига оҳиста оёқ қўйинг. Ана шунда тепага кўтарилишингиз осонлашади...»

Батафсил
ЕРИ ЯҚИН «ЖАННАТ» ДЕГАН МАҚОМГА

ЕРИ ЯҚИН «ЖАННАТ» ДЕГАН МАҚОМГА

🕔13:48, 01.11.2019 ✔364

ёхуд Тошкент вилоятининг бугунги салоҳиятидан бир шингил

Тошкент вилояти Буюк Ипак йўлининг шундоққина чорраҳасида жойлашгани учунгина катта ва улкан аҳамиятга молик манзил ҳисобланади. Шундан бўлса керак, Мовароуннаҳрнинг бир вақтлар кўзга яқин шаҳри бўлган, солланиб оқаётган Сирдарё қирғоқларида савлат тўкиб турган «Шоҳруҳия» қалъасини кўришга келаётган саёҳларнинг қадами узилмайди.

Батафсил
БУ – ЕРОСТИ ЙЎЛАГИ ЭМАС, САНЪАТ АСАРИ

БУ – ЕРОСТИ ЙЎЛАГИ ЭМАС, САНЪАТ АСАРИ

🕔19:43, 24.10.2019 ✔852

Юртимиздаги энг катта ва экстремал ғорлардан бири 

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • «КЕЛИНТОШ»

    «КЕЛИНТОШ»

    Қояга чирмашиб чиқиш учун хийлагина тер тўкишимга тўғри келди. «Пастликка қараманг, бошингиз айланади. Қиррадор шаклдаги қоянинг кемтик жойига оҳиста оёқ қўйинг. Ана шунда тепага кўтарилишингиз осонлашади...»

    ✔ 365    🕔 13:49, 01.11.2019
  • ЕРИ ЯҚИН «ЖАННАТ» ДЕГАН МАҚОМГА

    ЕРИ ЯҚИН «ЖАННАТ» ДЕГАН МАҚОМГА

    ёхуд Тошкент вилоятининг бугунги салоҳиятидан бир шингил

    Тошкент вилояти Буюк Ипак йўлининг шундоққина чорраҳасида жойлашгани учунгина катта ва улкан аҳамиятга молик манзил ҳисобланади. Шундан бўлса керак, Мовароуннаҳрнинг бир вақтлар кўзга яқин шаҳри бўлган, солланиб оқаётган Сирдарё қирғоқларида савлат тўкиб турган «Шоҳруҳия» қалъасини кўришга келаётган саёҳларнинг қадами узилмайди.

    ✔ 364    🕔 13:48, 01.11.2019
  • БУ – ЕРОСТИ ЙЎЛАГИ ЭМАС, САНЪАТ АСАРИ

    БУ – ЕРОСТИ ЙЎЛАГИ ЭМАС, САНЪАТ АСАРИ

    Юртимиздаги энг катта ва экстремал ғорлардан бири 

    ✔ 852    🕔 19:43, 24.10.2019
  • БОБОЛАР ХАЗИНАСИ – АФРОСИЁБ

    БОБОЛАР ХАЗИНАСИ – АФРОСИЁБ

    Рўйи замин сайқали Самарқанднинг бир муҳим бўлаги бўлган Афросиёб харобалари ҳақида гап кетгудек бўлса, бобом қачонлардир бобосидан эшитган мана бундай қадим ривоятни мароқ билан сўзлаб берарди:

    ✔ 1283    🕔 23:12, 15.08.2019
  • Ахсикентнинг учар арғумоқлари

    Ахсикентнинг учар арғумоқлари

    Санкт-Петербургнинг марказида, мавжланиб оқаётган Нива дарёси соҳилидаги хиёбонни кезиш одамга ўзгача кайфият бағишлайди. 

    ✔ 1156    🕔 11:30, 26.04.2019
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар