Долзарб мавзу      Бош саҳифа

СУРИШТИРУВ ОРГАНИ

жиноят ишининг асоссиз чўзилишига ва фуқароларнинг сарсон бўлишига чек қўядими?

СУРИШТИРУВ ОРГАНИ

«Ички ишлар органлари фаолиятига баҳо беришда жиноий ишларни одилона ва сифатли тергов қилиш, шахснинг жиноий қилмишига муносиб, адолатли ҳуқуқий баҳо бериш муҳим ўрин тутади. Лекин тергов идоралари ихтиёрида қисқа муддатда тезкор қонуний қарорлар қабул қилиш имконияти мавжуд эканига қарамай, қўшимча суриштирув ёки тергов ҳаракатлари талаб этилмайдиган материаллар бўйича асоссиз равишда муддатни узайтириш, чўзиш, фуқароларни сарсон қилиш каби салбий амалиёт ҳамон учрамоқда...»
Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 2017 йил 9 февралда ички ишлар органлари тизими фаолиятини такомиллаштириш бўйича ўтказган танқидий-таҳлилий йиғилишида ушбу фикрларни билдирган эди.
Хўш, ўтган вақт мобайнида соҳада жиноят ишларини кўриб чиқишда, тергов процессуал жараёнида нималар ўзгарди?
Давлатимиз раҳбарининг 2017 йил 18 апрелдаги «Ички ишлар органларининг жиноятларни тергов қилиш соҳасидаги фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори билан жиноятларни тергов қилиш самарадорлигини оширишнинг самарали механизмлари яратилди. Суриштирувчи ва терговчиларнинг процессуал мустақиллигини таъминлаш, уларга нисбатан ноқонуний таъсир кўрсатиш ҳамда фаолиятига асоссиз аралашишга йўл қўймаслик аниқ-тиниқ белгилаб қўйилди.
Ижтимоий хавфи катта бўлмаган жиноят ишларини қисқа муддатларда тамомлаш, асоссиз равишда чўзиш, фуқаролар ортиқча сарсон бўлишининг олдини олиш мақсадида суриштирув органи (бўлимлари) ташкил этилди. Суриштирув — жиноят ишини тергов қилишнинг мустақил шаклига айланди. Натижада ижтимоий хавфи катта бўлмаган жиноят ишлари олдинлари дастлабки тергов органларига берилган бўлса, эндиликда суриштирув органлари томонидан кўриладиган бўлди. Суриштирув олиб бориш ваколатига эга органлар ҳам белгилаб берилди. Булар:
— Ички ишлар органлари;
— Бош прокуратура ҳузуридаги иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти ва унинг жойлардаги бўлинмалари;
— Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси ва унинг жойлардаги бўлинмалари;
— Давлат божхона қўмитаси ва унинг жойлардаги бўлинмалари суриштирувчилари томонидан олиб бориладиган бўлди.
Суриштирувнинг амалиётда тутган ўрни ҳақида Тошкент шаҳрининг бир қанча туманларидаги ички ишлар органлари терговчиларидан сўраганимизда, улар ҳақиқатда ушбу институтнинг ўзини оқлаётгани, терговчиларнинг (аввалгидек майда жиноят ишларига чалғимасдан) фақат оғир ва ўта оғир жиноятларни тергов қилишаётгани, ўз навбатида суриштирувчиларнинг эса ижтимоий хавфи катта бўлмаган, унча оғир бўлмаган жиноятлар билан ишлаётгани, бу эса мос равишда ўзига хос тартиб вужудга келиб анча самарали натижаларга эришилаётганини айтиб ўтишди.
Суриштирувнинг муҳим жиҳатларига тўхталиб ўтсак. Суриштирув жиноят иши кўзғатилган кундан бошлаб, бир ойдан ошмаган муддатда тамомланиши лозим. Иш айблов далолатномаси билан, ишни тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш ёхуд тарафларнинг ярашуви учун судга юбориш тўғрисидаги қарор билан, амнистия актига асосан жиноят ишини тугатиш ҳақида судга илтимоснома киритиш тўғрисидаги тақдимнома билан прокурорга топширилган куни ёхуд ишни тугатиш ҳақида қарор чиқарилган куни суриштирув тамомланган ҳисобланади.
Жиноят иши мураккаб ёки долзарб бўлса прокурор ёхуд суриштирув бўлинмасининг бошлиғи шу иш бўйича суриштирув ишларини юритишни доимий ёки махсус тузилган суриштирувчилар гуруҳига топшириши мумкин.
Суриштирувчи тўпланган далилларни ишни судга ўтказиш учун етарли деб топса, айблов далолатномаси тузади. Айблов далолатномаси соддалаштирилган шаклда тузилади ва унда суриштирув давомида аниқланган ва аҳамиятли бўлган маьлумотларни ўз ичига олади.
Баҳромбек НОЗИМОВ,
Ички ишлар вазирлиги Академияси Тергов фаолияти 
мутахассислиги йўналиши 319-гуруҳ курсанти




Ўхшаш мақолалар

МУҲОФАЗАГА МУҲТОЖ ВИЖДОН

МУҲОФАЗАГА МУҲТОЖ ВИЖДОН

🕔21:26, 08.07.2020 ✔177

Орол инқирози ва унинг салбий оқибатларини бартараф қилиш борасида матбуотда бонг урила бошлаганида бўзбола эдим... ...Мактабимиз директори Болтабой Худойназаров адабиёт муҳиби бўлгани учунми, мендек ҳаваскор ўқувчисини ўзига яқин дўст деб биларди. Хонасига чақириб олиб, катталардек гурунглашарди.

Батафсил
ҲAЛ ҚИЛУВЧИ ЛAҲЗA

ҲAЛ ҚИЛУВЧИ ЛAҲЗA

🕔21:26, 08.07.2020 ✔176

Коронавирус офатидан инсоният қандай хулосалар чиқармоқда?

Батафсил
БИЗ ҲАМ ОДАМЛАРДЕК ЯШАШНИ ИСТАЙМИЗ...

БИЗ ҲАМ ОДАМЛАРДЕК ЯШАШНИ ИСТАЙМИЗ...

🕔10:39, 03.07.2020 ✔274

Бу Қашқадарё вилояти Нишон тумани «Гулистон» маҳалла фуқаролар йиғинига қарашли Боғишамол қишлоғи аҳолисининг фарёди
 

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • МУҲОФАЗАГА МУҲТОЖ ВИЖДОН

    МУҲОФАЗАГА МУҲТОЖ ВИЖДОН

    Орол инқирози ва унинг салбий оқибатларини бартараф қилиш борасида матбуотда бонг урила бошлаганида бўзбола эдим... ...Мактабимиз директори Болтабой Худойназаров адабиёт муҳиби бўлгани учунми, мендек ҳаваскор ўқувчисини ўзига яқин дўст деб биларди. Хонасига чақириб олиб, катталардек гурунглашарди.

    ✔ 177    🕔 21:26, 08.07.2020
  • ҲAЛ ҚИЛУВЧИ ЛAҲЗA

    ҲAЛ ҚИЛУВЧИ ЛAҲЗA

    Коронавирус офатидан инсоният қандай хулосалар чиқармоқда?

    ✔ 176    🕔 21:26, 08.07.2020
  • БИЗ ҲАМ ОДАМЛАРДЕК ЯШАШНИ ИСТАЙМИЗ...

    БИЗ ҲАМ ОДАМЛАРДЕК ЯШАШНИ ИСТАЙМИЗ...

    Бу Қашқадарё вилояти Нишон тумани «Гулистон» маҳалла фуқаролар йиғинига қарашли Боғишамол қишлоғи аҳолисининг фарёди
     

    ✔ 274    🕔 10:39, 03.07.2020
  • «КОММУНИЗМ ИЗЛАЁТГАН»ЛАР

    «КОММУНИЗМ ИЗЛАЁТГАН»ЛАР

    ёхуд нонингизни ҳалоллаб енг, ҳамкасб!

    Яқинда марказий телеканаллардан бирида «Давлат тили ҳақида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни ижросига бағишланган кўрсатув намойиш қилинди. Тошкентдаги Халқаро пресс-клубдан тўғридан-тўғри эфирга узатилган ушбу кўрсатув баҳс-мунозараларга жуда бой тарзда кечди. Унда мазкур қонун ижросига масъул бўлган мутасаддилар, тилшунос олимлар, ижодкорлар, журналист ва блогерлар қатнашгани билан эътиборни ўзига жалб қилди.
     

    ✔ 303    🕔 10:36, 03.07.2020
  • ҚОНУН ВА «зам»ҲОКИМ ЎРТАСИДА САРСОН АЁЛ

    ҚОНУН ВА «зам»ҲОКИМ ЎРТАСИДА САРСОН АЁЛ

    ёхуд Урганч шаҳар ҳокимлиги камбағалликни қандай қисқартирмоқчи?

    Хоразм вилоятида ҳозир 58 минг оила камбағаллик бўсағасида яшамоқда, уларнинг 856 таси эса ўта ночор аҳволда экани ачинарлидир. Бу рақамларни мамлакатимиз Президенти жорий йилнинг март ойида Хоразмга қилган ташрифи доирасида Урганч шаҳрида ўтказган фаоллар йиғилишида алоҳида таъкидлаган эди.

    ✔ 275    🕔 12:57, 26.06.2020
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар