Абди отанинг тиши оғриб қолди-ю, кўзларидан уйқу қочди. Гилам устига ташланган кир ўрнида ётар экан, бирданига пастки жағи симиллашга тушди.

Тошбақа

«Ўтиб кетар» деб ётаверди. Ўзи ҳар доим шундай бўлади: ота бирон ери оғриса бепарволик билан сабр қилади. Дард ўлгур ҳам бир неча кун синагач уни «қўйиб юборарди». Аммо бу сафар ундай бўлмади. Оғриқ орта берди. Ота ҳар нима қилиб кўрди: саримсоқ босди, шўр сувга чайди – бўлмади. Симиллаб азоб бераётган тиши баттар бўлди. Энди у ловуллаб қийнай бошлади. Аксига олиб дори ҳам йўқ... Отанинг кўз олди бир муддат қоронғулашди. Ҳуши учиб, сандиқ ёнига ўтириб қолди. Алам билан жағини шундай босдики, жон-пони чиқиб додлаб юборди. Сўнг нариги хонада ётган набирасини инграб чақирди.
− Мўби-и-и!! Оҳ қизим-а, Мўби деяпман! Қизии-и-им...
Жавоб бўлмади. Куни билан далада қора терга ботиб ишлаган набираси аллақачон уйқуга кетиб бўлган, ярим тунда отадан хабар оладиган одати йўқ эди унинг. Боя оғриқ бошланганида набирасини уринтиргиси келмаганди. Ота билади: Мўбинага ҳам қийин. Кун бўйи офтоб тагида арзимаган пулни деб ишлайди, ўт ўради, чарчаб келиб ош-овқатга, кир-чирга қарайди. Бирон кун оёғини чўзиб дам олганини ота эслолмайди. Баъзан бу етим набирасининг дардларига қалқон бўла олмаганидан ўзини кечиролмайди. Шу сабаб отанинг юрагини бир нима оғритади, қийнайди. Бу оғриқ шу қадар кучли, шу қадар аламли-ки, унинг олдида мана бунақанги тиш оғриқлари арзимагандек туюлади...
Тақдирида шу ёзилганми Мўбина уч йил ўқишга кира олмади. Йўқ, у мактабда яхши ўқирди. Аълога битирганди. Ҳамма ҳавас билан қарарди унга. Бироқ бошқа тенгдошлари сингари шаҳарга – қўшимча тайёрлов курсларига қатнамади. Зўрға қайнаб турган қозоннинг ўчиб қолмаслиги учун ҳам мактабдан келди дегунча далага чопди. Абди отага қарашди. Баъзан отанинг кексалик дарди тутиб, ишдан тўхтаб қолса, ўрнига у давом эттирди. Хуллас, ўқишга кириш ҳақида бошқа ўйламади: орзуларини қалбига кўмиб, аламини ишдан ола бошлади. Бу орада уйларига совчилар оралади. Бироқ узатишга набирасидан бўлак ҳеч вақоси бўлмаган Абди отанинг шароитини кўргач, бу уйдан совчининг қадами узилди...
Эрта тонгдан кўзларини очар экан, отанинг қовоқлари оғриб, юмилиб кетаверди. Кечаси билан азоб берган тиши ўлгур ҳамон оғришда давом этар, фақат бирозгина оғриғи камайгандек эди. Ота қизариб кетган кўзларини муздек сувда ювгач, нонушта қилиш учун ошхонага кирди. Кирди-ю, ҳар кунлик нонуштадан асар ҳам йўқлигини кўргач, ҳайратга тушди. Кейин набирасини излаб хонасининг эшигини тақиллатди. Жавоб бўлмагач, ҳаммаёқни қараб чиқди. Аммо Мўбинани топа олмади. Ҳали хўроз қичқирмасиданоқ далага борадиган одати йўқ эди. Ҳеч бўлмаса ул-бул тайёрлаб, отани албатта уйғотиб кетарди. Ё Тирриқов деганлари вақтлироқ чақиртирганмикан...
Шу тоб отанинг қулоғига таниш бир овоз, аниқроғи кимнингдир сўлғин товуши эшитилди. Ота дарров таниди: бу набираси!
− Қизим?! Қаердасан, Мўбина?!
Ота югурганича эгасиз молхона ёнига борди. Йўл-йўлакай омборхонага ҳам кириб кўрди. Сўнг ҳовлининг охирига – тош қотган тўнкалар юмалаб ётган жойга бориб ҳайратдан қотиб қолди. Не кўз билан кўрсинки, бир бурчакда набираси чўзилиб ётар, бир томонида сопи чирик болта...
− Қизим, − югуриб борди ота, − қизим, сенга нима қилди?! Соғмисан, қўл-пўлингни чопмадингми?! Оҳ қизим-а...
− Бобожон, − инграб жавоб қилди Мўбина. – Кеча бироз чарчаб қолибман, манавиларни ёриб чой қайнатмоқчи эдим, бирдан белим санчиб, йиқилдим. Сиз, хавотир олманг ҳозир ўтиб кетади!
Ота бир амаллаб набирасини турғазди. Сўнг бор кучини тўплади-да, уни ичкарига олиб кирди. Етмаганига тиш оғриғи яна кучайиб, тишини-тишига босиб чидади. Кейин ичкари уйдан бир дока олиб чиқиб уни муздек сувда ҳўллади-да, набирасининг тер босган пешонасини арта бошлади.
− Жон қизим-а, мени уйғотиб бир оғиз айтсанг бўлмасмиди?! Тўнкалар жуда қаттиқ, майда ўтин қолмабдими?! Ўлсин, бир кам дунё бўлмай ўлсин... – зарда қилди ота. Айни чоғда унинг асаби бузилиб, кўзлари пир-пирарди. – Ҳе пул йиғмай ўлсин ўша тўнкага ўхшаган Боқиев! Газ қиламиз деб отнинг пулини халқдан йиғди-да, ҳеч вақо қилмади! Буюрмасин, тешиб чиқсин! Номард...
Ота шартта ўрнидан туриб, қўшниси Моҳирнинг уйига чопди. Аксига олиб Моҳир уйда йўқ экан. Қачон келиши номаълум. Қишлоқда машинаси бор ягона одам ҳам шу эди. Набирасини марказга – касалхонага олиб бормоқчи эди...
Ота ҳаллослаганича Саломат момоникига чопди. Ҳар ҳолда қишлоқда уч-тўрттасини даволаган, ҳарф таниган кампир эди. Бундай вазиятда нима қилишни яхши билади...
− Мен билмадим, Абдижон! Қизингни аҳволи оғир, зудлик билан шаҳарга олиб бориш керак, − деди беморнинг бошини силаб кўрган кампир. − Қара, ўт бўлиб ёняпти! Вақт кеч бўлмасидан ҳаракатни қил...
− Қандай олиб бораман, мошин йўқ-ку?! – тутоқди ота. Сўнг жағини ушлаб жимиб қолди.
− Улов бўлмаса, «тез ёрдам»... – жимиб қолди момо. – «Тез ёрдам» чақирсакчи?!
Момонинг бу гапи Абди отада шубҳа уйғотди. Бир марта бир дўстининг тоби қочганида ўша «тез ёрдам»ни чақиришганди. Аммо нақд икки соат кеч келиб, дўстидан айрилиб қолишганди...
− Э, бўлмайди, момо! Уларни биласиз, мени сабрим етмайди. Туман касалхонаси эллик чақирим нарида! Етиб келгунича...
− Ҳе, нафасингни иссиқ қил! – уришди момо. – Ҳозир ДАВР бошқа, ҳар куни телевизорда «медисина»мизни МАҚТАШАДИ. Куни кеча бизнинг туманни телевизорда кўрсатишди, ҳм! Ҳамма шароит бор, иним, чақир, тезроқ чақир уларни! Борсанг-чи!
Момонинг бу гапларидан сўнг Абди отанинг юрагида бир нима пайдо бўлди. Бу нарса УМИДми, ИШОНЧми ёки бошқами билолмади. Айнан мана шу сабаб телефон излаб роса югурса-да чарчамади ота, айнан шу учқун сабаб тиши оғриса-да чидади ота...
*   *   *
Афсуски, орадан бир соат ўтиб отанинг юрагига ғулғула туша бошлади. «Тез ёрдам»га хабар қилгани боя эди. Аммо ҳамон дарак йўқ. Ота бўғилиб кетди. Ичкарида инграб ётган қизининг олдига киролмади. Зўрға чидади. Тиш оғриғини унутмоқчи бўлиб хонани гир айланиб юраверди. Хаёлида эса нуқул битта гап: «Қачон келади булар?!.»
Соат миллари кечки олтиларга яқинлашди. Беморнинг ёнига одам йиғилди. Бир бурчакда дуо ўқиб, қизга дам солаётган Саломат момо, яна бошқа томонда қўшнилар. Абди ота ҳамон жағини ушлаганича бир ерда ўтиролмайди. Кўзлари девордаги соатга қарайвериб оғриб кетди. Қулоғи «чиқ-чиқ» товушлардан гаранг бўла ёзди. Аммо «Тез ёрдам»дан ҳамон ДАРАК ЙЎҚ...
− Уфф, келса келақолмайдими, намунча куттирмаса?! – бўғилиб кетди ота.
− Сабр қил, Абдижон, ҳозир келиб қолади. Биласан, йўл узоқ... – тасалли бера бошлади момо.
− Бобожон, − чинқира бошлади Мўбина, − мен...ёниб кетяпман бобожон, қизиб кетяпман...
− Чида, озгина чида қизим, яна бироз сабр қил! Сен ахир кучлисан-ку?!
− Мендан рози бўлинг... – қалтирай бошлади Мўбина.
Шу тоб телевизордан Саломат момо айтган кўрсатув бошланди. Аммо бу сафар момо индамади. Абди ота қўллари беихтиёр мушт тугилди, шартта бориб телевизорни ўчирди. Бошини чангаллаганича бир нуқтага тикилиб қолди. Кўзларида билинар-билинмай ёш қалқиб турарди...
*   *  *
Бироз ўтиб ҳаммаёқни «бошига» кўтарганича Абди отанинг уйида «Тез ёрдам» пайдо бўлди...

Шерзод ҲАЙДАРБЕКОВ
 




Ўхшаш мақолалар

ҚАДДИНГНИ ТИК ТУТ, БОЛАМ!

ҚАДДИНГНИ ТИК ТУТ, БОЛАМ!

🕔11:20, 27.05.2020 ✔122

«Сардоба»нинг аччиқ сабоқлари

Қалдирғочнинг ин қуришини ҳеч кузатганмисиз? Мен бу болажон қушнинг уя қуриши, меҳнатсеварлиги ва ишни пухта бажаришига неча бор гувоҳ бўлганман. Баҳор келиши биланоқ хонадонимиз қадрдонлари бўлган бир жуфт қалдирғоч даҳлизда гирён ура бошлайди. 

Батафсил
ЯНГИ ВА ХОЛИС НАЗАР

ЯНГИ ВА ХОЛИС НАЗАР

🕔11:20, 27.05.2020 ✔120

«Оила даврасида» газетасининг ўтган сонида чоп этилган «Қодирийни буюк қилган уч маслак» мақоласини ўқигач, анчадан бери ўйлаб юрган мулоҳазаларим хаёлимда яна қайта гавдаланди... 
 

Батафсил
МАТБУОТ ЭРКИН БЎЛИШИ ШАРТ

МАТБУОТ ЭРКИН БЎЛИШИ ШАРТ

🕔11:19, 27.05.2020 ✔121

Акс ҳолда дунё ҳамжамияти олдида кулгига қолаверамиз
 

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • ҚАДДИНГНИ ТИК ТУТ, БОЛАМ!

    ҚАДДИНГНИ ТИК ТУТ, БОЛАМ!

    «Сардоба»нинг аччиқ сабоқлари

    Қалдирғочнинг ин қуришини ҳеч кузатганмисиз? Мен бу болажон қушнинг уя қуриши, меҳнатсеварлиги ва ишни пухта бажаришига неча бор гувоҳ бўлганман. Баҳор келиши биланоқ хонадонимиз қадрдонлари бўлган бир жуфт қалдирғоч даҳлизда гирён ура бошлайди. 

    ✔ 122    🕔 11:20, 27.05.2020
  • ЯНГИ ВА ХОЛИС НАЗАР

    ЯНГИ ВА ХОЛИС НАЗАР

    «Оила даврасида» газетасининг ўтган сонида чоп этилган «Қодирийни буюк қилган уч маслак» мақоласини ўқигач, анчадан бери ўйлаб юрган мулоҳазаларим хаёлимда яна қайта гавдаланди... 
     

    ✔ 120    🕔 11:20, 27.05.2020
  • МАТБУОТ ЭРКИН БЎЛИШИ ШАРТ

    МАТБУОТ ЭРКИН БЎЛИШИ ШАРТ

    Акс ҳолда дунё ҳамжамияти олдида кулгига қолаверамиз
     

    ✔ 121    🕔 11:19, 27.05.2020
  • АҚЛНИНГ ҚУДРАТИ НИМАДА?

    АҚЛНИНГ ҚУДРАТИ НИМАДА?

    Луқмони ҳакимнинг дарвозасига шундай ёзилган экан:
    «Бизнинг ҳикматимиздан ўзини таниган, нафсини меъёрида тия олган ва бошига тушган ишлар тадбирини инсоф билан амалга ошира оладиган инсонгина фойдалана олади. Кимда шу сифатлар бўлса, кирсин, йўқса, то шуларни ҳосил қилмагунича қайтиб кетаверсин».
    Ҳакимлар ҳикматга қуйидагича таъриф беришади: «Ҳикмат  –  нарсаларнинг ҳақиқатини инсоннинг имконияти етадиган даражада асл ҳолида билишдир».  
     

    ✔ 220    🕔 12:04, 22.05.2020
  • ЎҚ ЁМҒИРЛАРИ ОСТИДА ЎТГАН КУНЛАР...

    ЎҚ ЁМҒИРЛАРИ ОСТИДА ЎТГАН КУНЛАР...

    Инсоният бошига беҳисоб офатлар олиб келган иккинчи жаҳон уруши тугаганига ҳам бу йил 75 йил тўлади. Осмонимиз мусаффо, ҳаётимиз тинч, осуда. Уйлар қурамиз, тўйлар қиламиз, фарзандларимизни ўқитамиз, тинч ухлаймиз, ҳаловатимизни ҳеч ким бузмайди.
     

    ✔ 91    🕔 11:35, 22.05.2020
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар