Бугуннинг гапи      Бош саҳифа

БОЛАГА ҚАНОТ БЕРИНГ

Донишмандлардан бири «Ҳар ким ўзи қидираётган нарсани топа оладиган кайфиятда яшасин», деган экан. Назаримда, бу ҳикмат таълим олаётган фарзандларимизнинг ҳаётдаги асл руҳий-маънавий ҳолатини акс эттирса керак.

Бугун ёшларимиз ҳақида турли фикрлар эшитяпмиз. Айрим ота-оналар ёшларнинг таълим-тарбиясидан қониқмаётганини гапиришади. Уларнинг хулқ-одоби, ўқиши, тарбияси ҳақидаги салбий тавсифларни ўша ёшларимизнинг ўзи қандай қабул қилади? Шубҳа йўқки, улар бундай гапларни эшитишни ҳам, эшитиб қолишни ҳам ёқтиришмайди. Тўғрироғи, эшитавериб зада бўлиб кетганлари ҳам бор. Ёшлар, айниқса, ўсмирлик ёшидагиларга ўзлари ҳақидаги танқидий фикрлар жуда ёмон таъсир қилади. Ҳатто, бу аянчли оқибатларга ҳам олиб келиши мумкин.
Бундай пайтларда уларга тўғри ва самарали муносабат кўрсатишнинг бирдан бир йўли – мотивация. Унинг ютуқларини кўрсатиб, эътироф этиб, яхши гап, самимий муносабат билан истиқболдаги катта ютуқларга руҳлантириб туришдир. Биргина мисол, машҳур сўз устасининг фарзандни уйқудан уйғотиш борасидаги бизнинг ва бошқаларнинг ёндашувимиз ҳақидаги латифаси ҳаммага яхши маълум бўлса керак...
Ҳа, чиндан ҳам, биз фарзандларимизни кўпроқ улардаги нуқсон-камчиликларни ошкор қилиш билан тарбияламоқчи бўламиз. Уларнинг ютуқларини эътироф этиш тарбиядаги номақбул усул, бу болани талтайтириб юборади, деб ҳисоблаймиз. Лекин бундай қараш ҳамиша ҳам ўзини оқлайвермайди. Салбий сўзлар, уришиш, жеркиш билан боланинг қанотини қирқмаслигимиз, аксинча, болага қанот бериб, кези келганда ютуқлари билан ғурурланишни ҳамда уларни янада кўпайтириб боришни ҳам эслатиб туриш зарур.
Ота-она оилада, ўқитувчи ва мураббий эса таълим муассасасида болани фақат салбий жиҳатларини гапираверса, бундай боладан бирон интилиш чиқиши қийин. Бу, айниқса, ўтиш ёшидаги болани қўрс ёки «ичимдагини топ» қабилидаги писмиқ инсонга айлантириб қўйиши ҳеч гап эмас.
Яхши, мулойим ва чиройли сўзнинг таъсири катта эканини ҳамма билади. Лекин негадир таълим-тарбия жараёнида ҳамма ҳам шундай усулдан фойдаланишни уддалайвермайди. Катталар ёшларга жаҳл қилиш, бақириш, уришиш, тўполон қилиш ўрнига меҳр билан муносабатда бўлиб, ҳамма нарсани ётиғи билан тушунтирса, ортиқча эҳтиросга ўрин қолдирмаса, энг муҳими, қилаётган иши тўғри-нотўғрилигини ўзи англаб етса, назаримда, бу борада анча ижобий натижага эришиши мумкин.
Мактабда дарсини жуда ёмон ўзлаштираётган ўқувчига: «бугун сенда анча ўзгариш бор. Интилишинг яхши. Яна озгина ҳаракат қилсанг, ҳаммадан зўр ўқийдиган ўқувчига айланасан», деган ёндашув қилинса, энг ўзлаштириши паст ўқувчида ҳам озгина бўлса-да, уддалай оларканман, менинг ҳам қўлимдан келаркан, қабилидаги ишонч пайдо бўла бошлайди. Устоз-мураббийнинг ўқувчига берадиган энг катта ёрдами ҳам шу аслида. Ўқувчида ўзига мустаҳкам ва тўғри ишонч шакллантирилса, бошқа ишлар унча қийин бўлмайди.
Боланинг кўнгли гулдай нозик. Уни таҳқир ва ҳақорат билан озиқлантириш мумкин эмас. Фақат самимият, меҳр, тушуниш, қалбан яқинлик, ўрни келганда рағбатлантириб туриш, ҳар қандай кичик муваффақиятини ҳам кўриб, эътироф этиб бориш уни катта марраларга етаклайди.

Матлуба МАТҚУРБОНОВА,
Қўшкўпир туманидаги 1-сон 
ихтисослаштирилган мактаб-
интернати олий тоифали ўқитувчиси




Ўхшаш мақолалар

Баҳор ва наврўз талқини

Баҳор ва наврўз талқини

🕔11:42, 20.03.2020 ✔106

Бу ҳақда «бобурнома»да нима дейилган? 
Бобур ўзининг бетакрор ижод намуналарида баҳор, ёз, куз, қиш фаслларининг манзараларини ва киши руҳиятига, айниқса, ўзи каби ижодкор руҳиятига, ижодига таъсирини, шиддатини мароқ билан ёзган. Бироқ у ҳам бошқа шоирлар, адиблар каби ўзининг санъаткорлик тажрибаси асосида баҳор қалам аҳли учун илҳом чашмаси эканига, баҳор сайри, Наврўз байрами шодиёнаси, экин-тикин ва тирикчилик ишларининг ҳаётий ва поэтик тасвирига алоҳида диққат қилиб, ўзига хос тимсол ва тасвирлар, шеърлар яратган.

Батафсил
ОНА ТИЛИМИЗГА ҲУРМАТ

ОНА ТИЛИМИЗГА ҲУРМАТ

🕔11:37, 20.03.2020 ✔101

паспортдаги исм-фамилиямизни тўғрилашдан бошланади

Батафсил
ЙПХ ХОДИМИ НЕГА фақат жарими унадиган жойда?

ЙПХ ХОДИМИ НЕГА фақат жарими унадиган жойда?

🕔10:36, 13.03.2020 ✔267

Автобуслар кечки пайт, айниқса, гавжум бўлади: қарилар, ёшлар, аёллар, эркаклар. Улов ичкарисида биров қалин, жунли пальтога бурканган, биров жинси шиму курткада, нам ўтган оёғини илитиш мақсадида ер тепинади. Ҳамма толиққан, кўпчилик ишдан қайтяпти. Уйга тезроқ боришга ошиққан. Ниҳоят автобус беш-олти бекатни ортда қолдириб, Юнусобод деҳқон бозори ёнига етиб келди. Шундоққина бозор яқинидаги, кўприк остидан ўтиб ўнгга бурилди.  

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Баҳор ва наврўз талқини

    Баҳор ва наврўз талқини

    Бу ҳақда «бобурнома»да нима дейилган? 
    Бобур ўзининг бетакрор ижод намуналарида баҳор, ёз, куз, қиш фаслларининг манзараларини ва киши руҳиятига, айниқса, ўзи каби ижодкор руҳиятига, ижодига таъсирини, шиддатини мароқ билан ёзган. Бироқ у ҳам бошқа шоирлар, адиблар каби ўзининг санъаткорлик тажрибаси асосида баҳор қалам аҳли учун илҳом чашмаси эканига, баҳор сайри, Наврўз байрами шодиёнаси, экин-тикин ва тирикчилик ишларининг ҳаётий ва поэтик тасвирига алоҳида диққат қилиб, ўзига хос тимсол ва тасвирлар, шеърлар яратган.

    ✔ 106    🕔 11:42, 20.03.2020
  • ОНА ТИЛИМИЗГА ҲУРМАТ

    ОНА ТИЛИМИЗГА ҲУРМАТ

    паспортдаги исм-фамилиямизни тўғрилашдан бошланади

    ✔ 101    🕔 11:37, 20.03.2020
  • ЙПХ ХОДИМИ НЕГА фақат жарими унадиган жойда?

    ЙПХ ХОДИМИ НЕГА фақат жарими унадиган жойда?

    Автобуслар кечки пайт, айниқса, гавжум бўлади: қарилар, ёшлар, аёллар, эркаклар. Улов ичкарисида биров қалин, жунли пальтога бурканган, биров жинси шиму курткада, нам ўтган оёғини илитиш мақсадида ер тепинади. Ҳамма толиққан, кўпчилик ишдан қайтяпти. Уйга тезроқ боришга ошиққан. Ниҳоят автобус беш-олти бекатни ортда қолдириб, Юнусобод деҳқон бозори ёнига етиб келди. Шундоққина бозор яқинидаги, кўприк остидан ўтиб ўнгга бурилди.  

    ✔ 267    🕔 10:36, 13.03.2020
  • ОИЛАДАГИ  ЗЎРАВОНЛИКЛАР  ОҚИБАТИ

    ОИЛАДАГИ ЗЎРАВОНЛИКЛАР ОҚИБАТИ

    Бунинг жабрини кимлар тортмоқда?

    ✔ 3803    🕔 17:29, 13.12.2019
  • БОЛАГА  ҚАНОТ  БЕРИНГ

    БОЛАГА ҚАНОТ БЕРИНГ

    Донишмандлардан бири «Ҳар ким ўзи қидираётган нарсани топа оладиган кайфиятда яшасин», деган экан. Назаримда, бу ҳикмат таълим олаётган фарзандларимизнинг ҳаётдаги асл руҳий-маънавий ҳолатини акс эттирса керак.

    ✔ 1978    🕔 17:28, 13.12.2019
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар