Даромад манбаи      Бош саҳифа

Томчилатиб суғориш қаерда пайдо бўлган?

Замонавий томчилатиб суғориш усули 1960 йилда Германияда пайдо бўлиб, у ерда ер ости суғориш учун лойли қувурлардан фойдаланилган. 1913 йилда Колорадо университети (АҚШ)да сув сатҳини кўтармасдан илдиз зонасига сув етказиб беришга муваффақ бўлишган.

Томчилатиб  суғориш қаерда пайдо  бўлган?

Ўтган асрнинг 20 — йилларида Германияда тешилган қувур синовдан ўтказилди ва 1930 йилларда Мичиган университети (АҚШ) ғовакли мато шланглари билан тажрибалар ўтказди.

Замонавий томчилатиб суғориш тизими ғояси аксарият ҳудуди чўллардан иборат бўлган Исроилда пайдо бўлган. Ўтган асрнинг ўрталарида Исроил гидротехника муҳандиси Симҳа Бласс йўл бўйида жуда сийрак ландшафт фонида ўзининг катталиги ва зич тожи билан ажралиб турадиган дарахтни пайқади. Бунга сабаб дарахтнинг илдиз тизимини доимий равишда ва бир текис озиқлантираётган қувурдаги ёриқ эди. Принципиал жиҳатдан янги суғориш тизимини яратиш ғояси Блассни буткул эгаллади. У турли материаллар билан синовларни бошлади, бир хил сув етказиб бериш учун оптимал сув босимини қидирди, оқимни секинлаштириш ва барқарор паса­йишни яратиш учун ишқаланиш услубидан фойдаланди.

1959 йилдаёқ Симҳа Бласс биринчи томчилатиб сув юборадиган қурилмани патентлади. У ўз ихтиросини синаб кўриш ва ривожлантириш учун шерикларни қидириб топди. 1965 йилда Исроилнинг Ҳатзерим деб номланган кибуци (қишлоқ хўжалиги коммунаси) билан шартнома тузади. Технологияни амалий жиҳатдан яхшилаш устида ҳамкорлик бошлади. 1966 йилда дунёдаги биринчи томчилатиб суғориш тизими ишга туширилди. Таъкидлаш жоизки, Хацерим кибуци 1946 йилда Негев чўлида ташкил топган ва 1950 йилларнинг бошларида шўрланганлиги сабабли кибутс ерлари қишлоқ хўжалигида фойдаланишга яроқсиз деб топилган эди. Томчилатиб суғориш тизими жорий этилганидан сўнг, кибутсларда ҳосил 50 фоизга ошди, сув 40 фоизга тежалди. Бугунги кунда ушбу ҳудуд «Исроилнинг сабзавот базаси» деб номланади. Айнан шу ердан мамлакат, ишлаб чиқарилган сабзавотларнинг умумий ҳажмининг ярмидан кўпини Европага экспорт қилади.

Қишлоқ хўжалиги коммуналлари Исроилда кибуци (қишлоқ хўжалиги коммунаси) деб аталади. Кибуцда юқори технологияли қишлоқ хўжалиги фаол ривожланмоқда, у ер ва сув ресурсларидан самарали ва экологияга зарар етказмасдан фойдаланишга имкон яратади. Бу ўзининг сезиларли натижасини бермоқда. Мисол учун, бутун Европа бўйлаб дўконларда Исроил кибутслари етиштирган сувли авокадони учратиш мумкин, гарчанд ушбу экин ҳосили учун Исроилда фақат 6 минг гектар ер ажратилган.

 

«Сув йўли» китобидан




Ўхшаш мақолалар

Томчилатиб  суғориш қаерда пайдо  бўлган?

Томчилатиб суғориш қаерда пайдо бўлган?

🕔18:03, 11.11.2021 ✔84

Замонавий томчилатиб суғориш усули 1960 йилда Германияда пайдо бўлиб, у ерда ер ости суғориш учун лойли қувурлардан фойдаланилган. 1913 йилда Колорадо университети (АҚШ)да сув сатҳини кўтармасдан илдиз зонасига сув етказиб беришга муваффақ бўлишган.

Батафсил
Хазон чиқиндими  ё экоресурс?

Хазон чиқиндими ё экоресурс?

🕔18:01, 11.11.2021 ✔77

Шу кунларда хазонларни ёқмаслик, бунинг оқибатида атроф муҳитга етадиган зарар ҳақида бот-бот гапиряпмиз, ёзяпмиз. Амалда эса ҳудудларда баргларни бир ерга тўплаб ўт қўйиб, ёқиб юбориш ҳоллари давом этаверади. Чунки биз бу ишимизнинг қанчалар хавфли эканлигини ёки англамаймиз, ёки бир мен ёқмаганим билан бирор нима ўзгарармиди, деган бепарволик кайфиятидамиз.

Батафсил
Глобал иқлим ўзгаришлари янги эпидемияларга ва бактериялар тарқалишига сабаб бўлиши мумкин

Глобал иқлим ўзгаришлари янги эпидемияларга ва бактериялар тарқалишига сабаб бўлиши мумкин

🕔15:04, 20.08.2021 ✔201

Ҳозирги вақтда глобал иқлим ўзгариши ер юзидаги барча тирик мавжудотларга ўз таъсирини кўрсатмоқда. Aйниқса, олимлар иқлим ўзгаришларининг эукарёт организмларга таъсирини, масалан, уларнинг ноқулай шароитларга мослашишини яхши тас­вирлаб беришган. Шунингдек, олимлар микроорганизмларнинг экотизимдаги ўзига хос ролини яхши тушунтиришган бўлса-да, бироқ иқлим ўзгаришининг микроорганизмларга таъсири кам ўрганилган. Чунки, микроорганизмларни оддий кўз билан кўриб бўлмайди ва бу улар устида тадқиқотлар олиб боришда маълум қийинчиликларни келтириб чиқаради.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Томчилатиб  суғориш қаерда пайдо  бўлган?

    Томчилатиб суғориш қаерда пайдо бўлган?

    Замонавий томчилатиб суғориш усули 1960 йилда Германияда пайдо бўлиб, у ерда ер ости суғориш учун лойли қувурлардан фойдаланилган. 1913 йилда Колорадо университети (АҚШ)да сув сатҳини кўтармасдан илдиз зонасига сув етказиб беришга муваффақ бўлишган.

    ✔ 84    🕔 18:03, 11.11.2021
  • Хазон чиқиндими  ё экоресурс?

    Хазон чиқиндими ё экоресурс?

    Шу кунларда хазонларни ёқмаслик, бунинг оқибатида атроф муҳитга етадиган зарар ҳақида бот-бот гапиряпмиз, ёзяпмиз. Амалда эса ҳудудларда баргларни бир ерга тўплаб ўт қўйиб, ёқиб юбориш ҳоллари давом этаверади. Чунки биз бу ишимизнинг қанчалар хавфли эканлигини ёки англамаймиз, ёки бир мен ёқмаганим билан бирор нима ўзгарармиди, деган бепарволик кайфиятидамиз.

    ✔ 77    🕔 18:01, 11.11.2021
  • Глобал иқлим ўзгаришлари янги эпидемияларга ва бактериялар тарқалишига сабаб бўлиши мумкин

    Глобал иқлим ўзгаришлари янги эпидемияларга ва бактериялар тарқалишига сабаб бўлиши мумкин

    Ҳозирги вақтда глобал иқлим ўзгариши ер юзидаги барча тирик мавжудотларга ўз таъсирини кўрсатмоқда. Aйниқса, олимлар иқлим ўзгаришларининг эукарёт организмларга таъсирини, масалан, уларнинг ноқулай шароитларга мослашишини яхши тас­вирлаб беришган. Шунингдек, олимлар микроорганизмларнинг экотизимдаги ўзига хос ролини яхши тушунтиришган бўлса-да, бироқ иқлим ўзгаришининг микроорганизмларга таъсири кам ўрганилган. Чунки, микроорганизмларни оддий кўз билан кўриб бўлмайди ва бу улар устида тадқиқотлар олиб боришда маълум қийинчиликларни келтириб чиқаради.

    ✔ 201    🕔 15:04, 20.08.2021
  • ТОМОРҚА УЧУН ЖАРИМА МАЪҚУЛЛАНМАДИ

    ТОМОРҚА УЧУН ЖАРИМА МАЪҚУЛЛАНМАДИ

    Газетамизнинг ўтган сонида экин экмаган томорқа ер эгаларини маъмурий жавобгарликка тортишни назарда тутувчи қонун лойиҳаси ишлаб чиқилгани, «Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига қўшимча ва ўзгартишлар киритилиши мумкинлиги ҳақида айтган эдик. Ва томорқачиликдаги муаммолар тўғрисида атрофлича мақола ҳам чоп этилган эди.
     

    ✔ 5095    🕔 12:01, 22.05.2020
  • МАҲАЛЛАНИНГ МИЛЛИОНЕР РАИСЛАРИ даромадни қаердан олишяпти?

    МАҲАЛЛАНИНГ МИЛЛИОНЕР РАИСЛАРИ даромадни қаердан олишяпти?

    Хаёлингизга келган тўмтоқ ва тумтароқ фикрларни қувиб ташланг-э! Отамзамонлар қоптими ҳозир!? Кимгадир «бола пули», «суюнчи пули» ё бўлмаса «моддий ёрдам» ёзиб бериш эвазига ўнта сўм-йигирмата сўмнинг пайида юрмаяпти бугунги раислар. Улгурганча улгуржи ишлашяпти ҳозиргилари...

    ✔ 5277    🕔 11:57, 22.05.2020
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар