Инсон ўзинг      Бош саҳифа

Синовли кунлар

Пиримқул Қодировнинг «Юлдузли тунлар» романи менда катта таассурот қолдирди. Асарда шоҳ ва шоир Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳаёти ҳақида сўз юритилади. Мазкур асарга «Бобурнома» ва «Ҳумоюннома» асарлари асос бўлган.

Синовли кунлар

Асарда тарихий воқеалар бадиий тасвир билан уйғунликда тасвирланган. Асар икки ёш: Тоҳир ва Робиянинг мажнунтол остидаги учрашув тасвири билан бошланади. Замон нотинч бир пайтда Тоҳирнинг ягона умиди андижонлик тоғаси Мулла Фазлиддиндан эди. Тоҳир Робия билан Андижонга жўнаш фикрига келган эдилар, аммо эртасига тоғаси Қувага кўчиб келади ва Тоҳирнинг йўли бекилади.
Тоҳир – мард, жасур, бир сўзли йигит. Бобурнинг оддий аскаридан унинг қўрбошиси, яқин маслакдошига айланади, Бобурнинг оғир кунларида ёнида далда бўлади. Аммо мансаб кишини ўзгартиради, Тоҳир ичкиликка кўп берилади, ўзига ёрдам берган Маматга (гарчи ундан катта бўлса ҳам) кичкина хатоси учун мушт туширади.
Асарни ўқиган сайин Бобурнинг характери, ички кечинмалари очила бошлайди. Бобур отаси вафотидан сўнг жиддийлашиб, масъулияти ортганини ҳис қилади. Бошидан ўтган воқеаларни «Вақое» номли дафтарга қайд қилиб боради («Бобурнома» энг аввал шундай деб аталган). Ёш шаҳзоданинг бошига қанча синовли кунлар тушади, айнан шу пайтларда яқинларининг (хусусан, рафиқаси Ойишабегим) садоқатини ҳам билиб олади. Бобурнинг илмга чанқоқлиги, истеъдодлилиги, беғуборлиги, оқкўнгиллилиги, меҳрибон ва самимийлиги воқеалар ривожида акс эта боради. Масалан, Бобурнинг опаси Хонзодабегим билан суҳбатида буни кўришимиз мумкин:
«...Хонзода бегим ўтирган кўйича укасига қўл чўзиб, йиғи аралаш илтижо қилди:
– Мен сизнинг пок қалбингиздан адолат излаймен! Қалбингиз нима буюрса, сиз менга шуни буюринг! Мен розимен!
Бобур сакраб ўрнидан турди-ю, опасининг қўлларидан олиб, уни ўрнидан турғазди:
– Йиғламанг, бас! – деди. Аммо Бобурнинг ўзи ҳам кўнгли эриб, кўз ёшини зўрға тутиб турарди. – Сиз менга барча бекларимдан яқинроқсиз. Бир туғишган ягона эгачимсиз. Сиз туфайли не оғирлик келса, майли, кўрай! Хотиржам бўлинг! Токи бормен, суймаган одамингизга узаттирмасмен!»
Асардаги қаҳрамонлардан бири – Моҳимбегим. У Бобурнинг хотинлари ичида энг зукко, фаросатли, билимли, суюкли аёл. Моҳимбегим болаларини ақлли, ўқимишли, отасига меҳрли қилиб тарбиялайди. Буни кўрган Бобурнинг  Моҳимбегимга янада меҳри ортади, уни эъзозлайди ва Моҳимбегим эъзозга лойиқ эди.
Асарни ўқиш жараёнида шунга амин бўлдимки, тарихда Бобурдек ҳалим, истеъдодли шоҳ бўлмаган бўлса керак. Пиримқул Қодиров ушбу асарнинг давоми сифатида кейинчалик «Авлодлар довони» романини яратади.

Муслимахон АБДУЛЛАЕВА




Ўхшаш мақолалар

Дарахтлар  қўриқчиси

Дарахтлар қўриқчиси

🕔13:36, 30.09.2021 ✔62

Уйимиз фермерлар кўчасида бўлганлиги учунми ён атрофимиз хилма-хил дарахтлар билан ўралган. Дарахтлар экилган ариқдан ҳеч сув аримас, ёши улуғ отахонлар ариқ устига сўри солиб отамлашарди. Мен эса уларнинг ёнига бориб гапларини тинглаб завқланардим.

Батафсил
Бундан ортиқ  ваҳшийлик  бўлмайди

Бундан ортиқ ваҳшийлик бўлмайди

🕔16:30, 24.09.2021 ✔65

Охирги йилларда юртимиздаги қаровсиз жониворларга нисбатан муносабатни таҳлил қиладиган бўлсак, этни жунжиктириб, юракни оғритадиган далилларга дуч келамиз. Тошкент вилоятининг Олмалиқ шаҳрида болалар томонидан бўғоз ит қорнига сим тиқилган, устидан бензин қуйиб, ёқиб юборилган.

Батафсил
Яшил пиёла

Яшил пиёла

🕔15:53, 30.07.2021 ✔148

Марио БЕНЕДЕТТИ

Қаҳва пиёлалари олти дона эди – иккитаси қизил, иккитаси қора, иккитаси яшил. Бу нафис чинни идишчаларни Марианага дугонаси Энрикета туғилган кунида совға қилган эди. Ўша-ўша бир тусли пиёлани бошқа пиёланинг тақсимчасига қўшиб ишлатиш мумкинми, йўқлиги ҳақида баҳс-мунозара тўхтамасди. Энрикета қизил пиёла билан қора тақсимча бағоят гўзал кўринади, деганди ўшанда. Аммо табиатан ўжар Мариана бир хил рангдаги идишчаларни ишлатишни яхши кўрарди.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 29-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 20 19 18
17 16

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Дарахтлар  қўриқчиси

    Дарахтлар қўриқчиси

    Уйимиз фермерлар кўчасида бўлганлиги учунми ён атрофимиз хилма-хил дарахтлар билан ўралган. Дарахтлар экилган ариқдан ҳеч сув аримас, ёши улуғ отахонлар ариқ устига сўри солиб отамлашарди. Мен эса уларнинг ёнига бориб гапларини тинглаб завқланардим.

    ✔ 62    🕔 13:36, 30.09.2021
  • Бундан ортиқ  ваҳшийлик  бўлмайди

    Бундан ортиқ ваҳшийлик бўлмайди

    Охирги йилларда юртимиздаги қаровсиз жониворларга нисбатан муносабатни таҳлил қиладиган бўлсак, этни жунжиктириб, юракни оғритадиган далилларга дуч келамиз. Тошкент вилоятининг Олмалиқ шаҳрида болалар томонидан бўғоз ит қорнига сим тиқилган, устидан бензин қуйиб, ёқиб юборилган.

    ✔ 65    🕔 16:30, 24.09.2021
  • Яшил пиёла

    Яшил пиёла

    Марио БЕНЕДЕТТИ

    Қаҳва пиёлалари олти дона эди – иккитаси қизил, иккитаси қора, иккитаси яшил. Бу нафис чинни идишчаларни Марианага дугонаси Энрикета туғилган кунида совға қилган эди. Ўша-ўша бир тусли пиёлани бошқа пиёланинг тақсимчасига қўшиб ишлатиш мумкинми, йўқлиги ҳақида баҳс-мунозара тўхтамасди. Энрикета қизил пиёла билан қора тақсимча бағоят гўзал кўринади, деганди ўшанда. Аммо табиатан ўжар Мариана бир хил рангдаги идишчаларни ишлатишни яхши кўрарди.

    ✔ 148    🕔 15:53, 30.07.2021
  • Синовли кунлар

    Синовли кунлар

    Пиримқул Қодировнинг «Юлдузли тунлар» романи менда катта таассурот қолдирди. Асарда шоҳ ва шоир Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳаёти ҳақида сўз юритилади. Мазкур асарга «Бобурнома» ва «Ҳумоюннома» асарлари асос бўлган.

    ✔ 175    🕔 16:35, 16.07.2021
  • Сув  ресурслари ва глобал  инқироз  қандай оқибатларга олиб келиши мумкин?

    Сув ресурслари ва глобал инқироз қандай оқибатларга олиб келиши мумкин?

    Бугун ҳамма тоза сув ичаяпти деб ўйлайсизми? Aдашасиз. Ернинг умумий майдони 510 млн.км² деб оладиган бўлсак, шундан 361 млн.км² ёки 71 фоизини океанлар эгаллаган. Бироқ, истеъмолга яроқли чучук сув миқдори бор-йўғи 2,5 фоизни ташкил этади.

    ✔ 145    🕔 16:28, 08.07.2021
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар